سوال ۲۸ — سؤال ۲۸ امتحان نهایی فارسی ۳ — تیر ۱۴۰۵

الف) عشق

ب) خشم یا اعتراض یا کینه

«آتش» در شعر معناهای نمادین گوناگونی دارد و معنایش را از بافت بیت می‌فهمیم.

الف) عشق. این بیت از «نی‌نامهٔ» مولوی است. مولوی می‌گوید: «صدای نی، آتش است نه باد؛ هر کس این آتش را ندارد، نابود باد.» ناله‌های نی از سوز جدایی و عشق است؛ پس «آتش» نماد عشق و شور عاشقانه است.

ب) خشم و اعتراض. این بیت از «دماوندیه» بهار است. شاعر به دماوند می‌گوید: «ای دل روزگار، منفجر شو و نپسند که آتش درونت پنهان بماند.» آتش درون آتش‌فشان این‌جا نماد خشم و کینه و اعتراض بر ستم است که شاعر می‌خواهد آشکار شود.