سوال ۲۱ — سؤال ۲۱ امتحان نهایی فارسی ۳ — تیر ۱۴۰۵

الف) تلمیح

ب) ایهام

الف) تلمیح. آرایه‌ها را در بیت پیدا می‌کنیم:

• جناس ناهمسان: «باغ» و «داغ» فقط در حرف اول با هم فرق دارند.
• تشبیه: «یک چمن داغ»؛ داغ‌های فراوان به یک چمن مانند شده‌اند. همچنین «خورشید آینه‌دار من و تو [است]»؛ خورشید به آینه‌دار مانند شده است.
• تلمیح: در بیت به هیچ داستان، آیه، حدیث یا رویداد معروفی اشاره نشده است؛ پس تلمیح دیده نمی‌شود.

ب) ایهام. آرایه‌ها را در عبارت پیدا می‌کنیم:

• متناقض‌نما: «سَموم» یعنی باد بسیار گرم و زهرآگین؛ پس «سموم سرد» دو چیز ناسازگار را کنار هم آورده است.
• استعاره: به «عقل»، «درد» و «دل» نسبت داده شده (عقل بی‌درد و بی‌دل)، گویی عقل انسانی است که دل و درد ندارد؛ این تشخیص است که نوعی استعاره به شمار می‌آید.
• ایهام: در عبارت واژه‌ای نیست که هم‌زمان دو معنای درست و پذیرفتنی را به ذهن بیاورد؛ پس ایهام دیده نمی‌شود.