سوال ۱۱ — سؤال ۱۱ امتحان نهایی فارسی ۳ — تیر ۱۴۰۵

الف) مفعول

ب) صفت فاعلی

ج) هیچ خام

د) تو

الف) مفعول. ضمیر پیوستهٔ «ـَم» به فعل چسبیده است. جمله را مرتب می‌کنیم: «شناخته باشیدم» = «مرا شناخته باشید». چون «مرا» (من + را) مفعول است، ضمیر «ـَم» مفعول است.

ب) صفت فاعلی. «خرامان» از بن مضارع «خرام» (از «خرامیدن») + «ـان» ساخته شده است. «ـان» اگر به بن مضارع بچسبد، صفت فاعلی می‌سازد که حالت انجام کار را نشان می‌دهد: «خرامان» یعنی در حال خرامیدن و با ناز راه رفتن (مانند «خندان، گریان، دوان»).

ج) هیچ خام. در «هیچ خام»، «خام» (انسان ناپخته و بی‌تجربه) هسته است و «هیچ» صفت مبهم است که پیش از آن آمده؛ پس «هیچ خام» ترکیب وصفی است. در مقابل، «حال پخته» ترکیب اضافی است (حالِ انسان پخته؛ «پخته» مضاف‌الیه است).

د) تو. در «آن مشت تویی تو»، «تویی» یعنی «تو هستی» و «تو»ی دوم همان «تو» است که برای تأکید تکرار شده است. تکرار یکی از نقش‌های تبعی است (نقش‌های تبعی: معطوف، بدل و تکرار)؛ پس واژهٔ «تو» نقش تبعی دارد.