سوال ۱۰ — سؤال ۱۰ امتحان نهایی فارسی ۳ — تیر ۱۴۰۵

الف) فعل اسنادی (گشت)

ب) غیر اسنادی (رفت)

فعل «شدن» دو کاربرد دارد: گاهی اسنادی است و به معنی «گشت، گردید» (با مسند می‌آید)، و گاهی غیر اسنادی است و در متن‌های کهن به معنی «رفت» به کار می‌رود.

الف) اسنادی. «یک چوب صد ضربهٔ تیغ ستم را تحمل کرد تا تهی از خود شد»؛ یعنی «تهی گشت». «تهی» حالتی است که به چوب نسبت داده شده (مسند)، پس «شد» فعل اسنادی و به معنی «گشت» است.

ب) غیر اسنادی. «وقتی سیاوش پاک پیش پدرش شد»؛ یعنی «پیش پدرش رفت». این‌جا مسندی در کار نیست و «شد» به معنی «رفت» است. (مصراع دوم یعنی: بر او نه دودی بود، نه آتشی، نه گرد و خاکی.)