سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی فارسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر
۰.۲۵ بارمالگوی ساختاری کدام گزینه با جملهٔ «دست زمان و صورت ظاهرش، مرده نشانش بدهند» یکسان است؟
همه جهان آتش بینند.
نامه را آقای هدایت‌زاده، معلّم کلاس سوم و چهارم ابتدایی من، برایم نوشته بود.
محو او گشتند آخر بر دوام.
اعتصاب کارگران فقیر ماهیگیر و کشتی‌ساز ایتالیا را می‌بینیم.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
پاسخ درست: گزینهٔ ۱
«همه جهان آتش بینند.»
راه‌حل قدم‌به‌قدم
اول الگوی جملهٔ صورت سؤال را پیدا می‌کنیم: «دست زمان و صورت ظاهرش، مرده نشانش بدهند» یعنی «دست زمان و صورت ظاهرش، او را مرده نشان بدهند».
- نهاد: «دست زمان و صورت ظاهرش»
- مفعول: «ـَش» در «نشانش» (= او را)
- مسند: «مرده»
- فعل: «نشان بدهند»
پس الگو نهاد + مفعول + مسند + فعل است (جملهٔ چهارجزئیِ گذرا به مفعول و مسند). حالا گزینه‌ها:
- گزینهٔ ۱: «(ایشان) همهٔ جهان را آتش بینند» ← نهاد (محذوف) + مفعول («همه جهان») + مسند («آتش») + فعل («بینند» به معنی «می‌بینند، می‌یابند»). الگویش با جملهٔ صورت سؤال یکسان است.
- گزینهٔ ۲: نهاد («آقای هدایت‌زاده») + مفعول («نامه») + فعل («نوشته بود»). «معلّم کلاس …» بدل است و «برایم» متمم. مسند ندارد.
- گزینهٔ ۳: نهاد (محذوف) + مسند («محو او») + فعل اسنادی («گشتند»). مفعول ندارد.
- گزینهٔ ۴: نهاد (محذوفِ «ما») + مفعول («اعتصاب کارگران …») + فعل («می‌بینیم»). مسند ندارد.
بنابراین پاسخ گزینهٔ ۱ است.
این پاسخ مفید بود؟
