شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۷ تعداد سوال۱۲۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۷ — سؤال ۷ امتحان نهایی ریاضی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

۱.۲۵ بارم

معادلهٔ مثلثاتی (sin⁡x−4)(2cos⁡x+1)=0(\sin x - 4)(2\cos x + 1) = 0 را حل کنید و جواب‌های کلی آن را بنویسید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

sin⁡x=4\sin x = 4 غیرقابل قبول است.

cos⁡x=−12⇒cos⁡x=cos⁡(π−π3)=cos⁡(2π3)⇒x=2kπ±2π3,k∈Z\cos x = -\frac{1}{2} \Rightarrow \cos x = \cos\left(\pi - \frac{\pi}{3}\right) = \cos\left(\frac{2\pi}{3}\right) \Rightarrow x = 2k\pi \pm \frac{2\pi}{3}, \quad k \in \mathbb{Z}

راه‌حل قدم‌به‌قدم

حاصل‌ضرب دو عبارت وقتی صفر است که دست‌کم یکی از آن‌ها صفر باشد:

sin⁡x−4=0یا2cos⁡x+1=0\sin x - 4 = 0 \quad \text{یا} \quad 2\cos x + 1 = 0

حالت اول: sin⁡x=4\sin x = 4. مقدار سینوس همیشه بین −1-1 و 11 است، پس این حالت جواب ندارد (غیرقابل قبول).

حالت دوم:

2cos⁡x+1=0⇒cos⁡x=−122\cos x + 1 = 0 \Rightarrow \cos x = -\frac{1}{2}

می‌دانیم cos⁡π3=12\cos\frac{\pi}{3} = \frac{1}{2} و cos⁡(π−α)=−cos⁡α\cos(\pi - \alpha) = -\cos\alpha؛ پس:

cos⁡x=cos⁡(π−π3)=cos⁡2π3\cos x = \cos\left(\pi - \frac{\pi}{3}\right) = \cos\frac{2\pi}{3}

جواب کلی معادلهٔ cos⁡x=cos⁡α\cos x = \cos\alpha به صورت x=2kπ±αx = 2k\pi \pm \alpha است؛ بنابراین:

x=2kπ±2π3,k∈Zx = 2k\pi \pm \frac{2\pi}{3}, \quad k \in \mathbb{Z}

طبق راهنمای تصحیح، اگر دانش‌آموز به جای کمان 2π3\frac{2\pi}{3} از کمان 4π3\frac{4\pi}{3} استفاده می‌کرد (که کسینوس آن هم −12-\frac{1}{2} است)، نمرهٔ کامل می‌گرفت؛ و ننوشتنِ مرحلهٔ cos⁡(π−π3)\cos\left(\pi - \frac{\pi}{3}\right) هم اگر بقیهٔ پاسخ درست بود، نمره کم نمی‌کرد.

این پاسخ مفید بود؟