شهریور ۱۴۰۴

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۷ تعداد سوال۱۱۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۷ — سؤال ۷ امتحان نهایی ریاضی ۳ — شهریور ۱۴۰۴

۱.۷۵ بارم

الف) مقدار عددی A=cos⁡222.5∘−sin⁡222.5∘A = \cos^2 22.5^\circ - \sin^2 22.5^\circ را محاسبه کنید.

ب) معادلهٔ مثلثاتی cos⁡2x−2cos⁡x=0\cos^2 x - 2\cos x = 0 را حل کنید و جواب‌های کلی آن را بنویسید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف)

A=cos⁡45∘=22A = \cos 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}

ب) روش اول:

cos⁡x(cos⁡x−2)=0⇒{cos⁡x=0⇒x=kπ+π2(k∈Z)cos⁡x=2غیرقابل قبول\cos x(\cos x - 2) = 0 \Rightarrow \begin{cases} \cos x = 0 \Rightarrow x = k\pi + \frac{\pi}{2} \quad (k \in \mathbb{Z}) \\ \cos x = 2 \quad \text{غیرقابل قبول} \end{cases}

روش دوم (t=cos⁡xt = \cos x):

t2−2t=0⇒t(t−2)=0⇒{t=0⇒cos⁡x=0⇒x=kπ+π2(k∈Z)t=2⇒cos⁡x=2غیرقابل قبولt^2 - 2t = 0 \Rightarrow t(t - 2) = 0 \Rightarrow \begin{cases} t = 0 \Rightarrow \cos x = 0 \Rightarrow x = k\pi + \frac{\pi}{2} \quad (k \in \mathbb{Z}) \\ t = 2 \Rightarrow \cos x = 2 \quad \text{غیرقابل قبول} \end{cases}

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف) طبق اتحاد کسینوس دو برابر کمان:

cos⁡2α−sin⁡2α=cos⁡2α\cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha = \cos 2\alpha

با α=22.5∘\alpha = 22.5^\circ داریم 2α=45∘2\alpha = 45^\circ:

A=cos⁡222.5∘−sin⁡222.5∘=cos⁡45∘=22A = \cos^2 22.5^\circ - \sin^2 22.5^\circ = \cos 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}

ب) گام ۱: فاکتورگیری. از cos⁡x\cos x فاکتور می‌گیریم:

cos⁡2x−2cos⁡x=cos⁡x(cos⁡x−2)=0\cos^2 x - 2\cos x = \cos x(\cos x - 2) = 0

حاصل‌ضرب وقتی صفر است که یکی از عامل‌ها صفر باشد:

cos⁡x=0یاcos⁡x=2\cos x = 0 \quad \text{یا} \quad \cos x = 2

گام ۲: حالت cos⁡x=2\cos x = 2. مقدار کسینوس همیشه بین −1-1 و 11 است؛ پس cos⁡x=2\cos x = 2 هیچ جوابی ندارد و غیرقابل قبول است.

گام ۳: حالت cos⁡x=0\cos x = 0. کسینوس در π2\frac{\pi}{2} و 3π2\frac{3\pi}{2} و هر نقطه‌ای که به فاصلهٔ π\pi از این‌ها باشد صفر می‌شود؛ پس جواب کلی:

x=kπ+π2(k∈Z)x = k\pi + \frac{\pi}{2} \quad (k \in \mathbb{Z})

(روش دوم راهنما همین کار را با نام‌گذاری t=cos⁡xt = \cos x و حل معادلهٔ درجهٔ دوم t2−2t=0t^2 - 2t = 0 انجام می‌دهد.)

طبق راهنمای تصحیح، اگر جواب cos⁡x=0\cos x = 0 به صورت x=2kπ±π2x = 2k\pi \pm \frac{\pi}{2} (k∈Zk \in \mathbb{Z}) نوشته شود هم نمره دارد؛ این دو شکل همان مجموعهٔ جواب‌ها را نشان می‌دهند.

این پاسخ مفید بود؟