خرداد ۱۴۰۱

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۷ تعداد سوال۱۲۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۶ — سؤال ۶ امتحان نهایی ریاضی ۳ — خرداد ۱۴۰۱

۱ بارم

معادلهٔ مثلثاتی sin⁡2x=sin⁡x\sin 2x = \sin x را حل کنید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
sin⁡2x=sin⁡x⇒{2x=2kπ+x ⇒ x=2kπ2x=2kπ+π−x ⇒ x=2kπ3+π3k∈Z\sin 2x = \sin x \Rightarrow \begin{cases} 2x = 2k\pi + x \ \Rightarrow\ x = 2k\pi \\ 2x = 2k\pi + \pi - x \ \Rightarrow\ x = \frac{2k\pi}{3} + \frac{\pi}{3} \end{cases} \qquad k \in \mathbb{Z}

راه‌حل قدم‌به‌قدم

برای حل معادلهٔ sin⁡u=sin⁡α\sin u = \sin \alpha از این قاعده استفاده می‌کنیم: دو زاویه سینوس برابر دارند اگر یا با هم برابر باشند (با اضافه شدن مضرب‌های 2π2\pi)، یا مکمل هم باشند (با اضافه شدن مضرب‌های 2π2\pi):

sin⁡u=sin⁡α⇒u=2kπ+αیاu=2kπ+π−α(k∈Z)\sin u = \sin \alpha \Rightarrow u = 2k\pi + \alpha \quad \text{یا} \quad u = 2k\pi + \pi - \alpha \qquad (k \in \mathbb{Z})

اینجا u=2xu = 2x و α=x\alpha = x است.

حالت اول:

2x=2kπ+x⇒x=2kπ2x = 2k\pi + x \Rightarrow x = 2k\pi

حالت دوم:

2x=2kπ+π−x⇒3x=2kπ+π⇒x=2kπ3+π32x = 2k\pi + \pi - x \Rightarrow 3x = 2k\pi + \pi \Rightarrow x = \frac{2k\pi}{3} + \frac{\pi}{3}

پس جواب‌های معادله، همهٔ x=2kπx = 2k\pi و x=2kπ3+π3x = \frac{2k\pi}{3} + \frac{\pi}{3} با k∈Zk \in \mathbb{Z} هستند.

بررسی: برای k=0k = 0 در حالت دوم، x=π3x = \frac{\pi}{3}:

sin⁡2π3=32=sin⁡π3\sin\frac{2\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2} = \sin\frac{\pi}{3}

راه دیگر: sin⁡2x=2sin⁡xcos⁡x\sin 2x = 2\sin x\cos x، پس معادله sin⁡x (2cos⁡x−1)=0\sin x\,(2\cos x - 1) = 0 می‌شود؛ یعنی sin⁡x=0\sin x = 0 یا cos⁡x=12\cos x = \frac{1}{2}. این راه هم به همین جواب‌ها می‌رسد، فقط به شکل دیگری نوشته می‌شوند (x=kπx = k\pi یا x=2kπ±π3x = 2k\pi \pm \frac{\pi}{3}).

این پاسخ مفید بود؟