دی ۱۳۹۹

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۶ تعداد سوال۱۲۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۳ — سؤال ۳ امتحان نهایی ریاضی ۳ — دی ۱۳۹۹

۱.۵ بارم

با توجه به نمودارهای تابع‌های ff و gg به سؤالات زیر پاسخ دهید.

−6−5−4−3−2−1123456−6−5−4−3−2−1123456xyfg

الف) مقدار (f∘g)(−1)(f \circ g)(-1) را محاسبه کنید.

ب) اگر g(3t−1)=0g(3t - 1) = 0، آنگاه مقدار tt را به دست آورید.

پ) با محدود کردن دامنهٔ ff، بازه‌ای را مشخص کنید که تابع ff یک‌به‌یک شود.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف) (f∘g)(−1)=f(−3)=1(f \circ g)(-1) = f(-3) = 1

ب) 3t−1=−4⇒t=−13t - 1 = -4 \Rightarrow t = -1

پ) بازهٔ [−2,+∞)[-2, +\infty)

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف) ترکیب را از داخل به بیرون حساب می‌کنیم: اول g(−1)g(-1) و بعد ff را روی حاصل آن.

از روی نمودار gg (خط قرمز)، نقطه‌ای که طولش −1-1 است عرض −3-3 دارد؛ پس g(−1)=−3g(-1) = -3. از روی نمودار ff (آبی)، نقطه‌ای که طولش −3-3 است عرض 11 دارد:

(f∘g)(−1)=f(g(−1))=f(−3)=1(f \circ g)(-1) = f\big(g(-1)\big) = f(-3) = 1

ب) اول می‌پرسیم gg کجا صفر می‌شود. نمودار gg محور xxها را فقط در x=−4x = -4 قطع می‌کند؛ پس g(−4)=0g(-4) = 0 و gg ریشهٔ دیگری ندارد. بنابراین عبارت داخل gg باید −4-4 باشد:

3t−1=−4⇒3t=−3⇒t=−13t - 1 = -4 \Rightarrow 3t = -3 \Rightarrow t = -1

پ) تابع ff یک‌به‌یک نیست، چون خط افقی y=1y = 1 نمودارش را در دو نقطه قطع می‌کند: f(−3)=f(−1)=1f(-3) = f(-1) = 1.

نمودار ff دو شاخه دارد که در رأس (−2,0)(-2, 0) به هم می‌رسند: سمت چپ رأس نزولی و سمت راست آن صعودی است. اگر دامنه را به شاخهٔ راست محدود کنیم، یعنی x≥−2x \ge -2، تابع اکیداً صعودی و در نتیجه یک‌به‌یک می‌شود:

[−2,+∞)[-2, +\infty)

راهنمای تصحیح فقط همین بازه را آورده است. از نظر ریاضی، محدود کردن دامنه به شاخهٔ چپ (x≤−2x \le -2) هم تابعی یک‌به‌یک (اکیداً نزولی) می‌دهد.

این پاسخ مفید بود؟