شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۲۲ تعداد سوال۱۱۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

۱ بارم

مطابق شکل زیر، جسمی به جرم 0.8 kg0.8\ \mathrm{kg} با تندی 6 m/s6\ \mathrm{m/s} به دیواری برخورد کرده و با تندی 4 m/s4\ \mathrm{m/s} در همان راستا برمی‌گردد. اگر زمان برخورد 0.2 s0.2\ \mathrm{s} باشد، اندازهٔ نیروی متوسط وارد بر جسم چند نیوتون است؟

دیوار
دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

Fav=ΔpΔtF_{av} = \dfrac{\Delta p}{\Delta t} ، Δp=mΔv\Delta p = m\Delta v

∣Fav∣=∣0.8×(−4−6)∣0.2=40 N|F_{av}| = \dfrac{|0.8 \times (-4 - 6)|}{0.2} = 40\ \mathrm{N}

یا: p1=mv1=4.8 kg m/sp_1 = mv_1 = 4.8\ \mathrm{kg\,m/s} ، p2=mv2=−3.2 kg m/sp_2 = mv_2 = -3.2\ \mathrm{kg\,m/s} ، ∣Δp∣=∣−3.2−4.8∣=8 kg m/s|\Delta p| = |-3.2 - 4.8| = 8\ \mathrm{kg\,m/s} و ∣Fav∣=80.2=40 N|F_{av}| = \dfrac{8}{0.2} = 40\ \mathrm{N}

راه‌حل قدم‌به‌قدم

نیروی متوسط برابر تغییر تکانه تقسیم بر مدت برخورد است:

Fav=ΔpΔt=mΔvΔtF_{av} = \frac{\Delta p}{\Delta t} = \frac{m\Delta v}{\Delta t}

سرعت برداری است؛ پس جهت را هم باید در نظر گرفت. جهت حرکت به سوی دیوار را مثبت می‌گیریم. جسم با v1=+6 m/sv_1 = +6\ \mathrm{m/s} به دیوار می‌خورد و با v2=−4 m/sv_2 = -4\ \mathrm{m/s} برمی‌گردد:

Δv=v2−v1=−4−6=−10 m/s\Delta v = v_2 - v_1 = -4 - 6 = -10\ \mathrm{m/s}

تغییر تکانه:

Δp=mΔv=0.8×(−10)=−8 kg m/s\Delta p = m\Delta v = 0.8 \times (-10) = -8\ \mathrm{kg\,m/s}

اندازهٔ نیروی متوسط:

∣Fav∣=∣Δp∣Δt=80.2=40 N|F_{av}| = \frac{|\Delta p|}{\Delta t} = \frac{8}{0.2} = 40\ \mathrm{N}

علامت منفی Δp\Delta p یعنی نیروی دیوار در خلاف جهت حرکت اولیه (رو به بیرون از دیوار) است.

اگر جهت را فراموش کنیم و بنویسیم Δv=4−6=−2 m/s\Delta v = 4 - 6 = -2\ \mathrm{m/s}، نیرو 8 N8\ \mathrm{N} به دست می‌آید که غلط است. جسم برگشته است، پس سرعت پایانی خلاف جهت سرعت اولیه و منفی است.

این پاسخ مفید بود؟