سوال ۱۰ — سؤال ۱۰ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) دورهٔ تناوب — ب) پدیدهٔ تشدید — پ) بسامد — ت) اثر دوپلر

الف) دورهٔ تناوب. دورهٔ تناوب آونگ ساده از این رابطه به دست می‌آید:

در یک مکان معیّن $g$ ثابت است؛ پس با بلندتر شدن طول نخ ($L$)، دورهٔ تناوب زیاد می‌شود.

ب) پدیدهٔ تشدید. بسامد طبیعی ساختمان‌های نیمه‌بلند با بسامد لرزش‌های زمین در آن زمین‌لرزه نزدیک بود. وقتی بسامد نیروی واداشته با بسامد طبیعی نوسانگر برابر شود، دامنهٔ نوسان بسیار بزرگ می‌شود (تشدید) و ساختمان فرو می‌ریزد؛ ساختمان‌هایی که بسامد طبیعی‌شان با بسامد زمین‌لرزه فاصله داشت، آسیب کمتری دیدند.

پ) بسامد. در طیف امواج الکترومغناطیسی از امواج رادیویی به سمت پرتوهای گاما، طول موج کوتاه‌تر و بسامد بیشتر می‌شود (همهٔ این امواج در خلأ با تندی $c$ حرکت می‌کنند و $c = \lambda f$). پس «طول موج» نمی‌تواند پاسخ باشد، چون کاهش می‌یابد.

ت) اثر دوپلر. در مکان‌یابی پژواکی، موجی به جسم فرستاده و بازتاب آن دریافت می‌شود؛ از زمان رفت‌وبرگشت، فاصله (مکان) جسم به دست می‌آید. اگر جسم در حرکت باشد، بسامد موج بازتابیده تغییر می‌کند (اثر دوپلر) و از اندازهٔ این تغییر، تندی جسم تعیین می‌شود.

واژهٔ «طول موج» اضافه است.