سوال ۱۹ — سؤال ۱۹ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) ۱ (طیف پیوسته) — ب) ۴ (طیف جذبی) — پ) ۶ (حالت پایه) — ت) ۵ (واپاشی بتا) — ث) ۲ (واپاشی آلفا)

الف) ۱ (طیف پیوسته). جامد داغ، مثل رشتهٔ ملتهب لامپ، همهٔ طول موج‌ها را در یک گسترهٔ پیوسته گسیل می‌کند؛ پس طیف آن پیوسته است.

ب) ۴ (طیف جذبی). نور پیوستهٔ درون خورشید از لایه‌های گازی بیرونی آن می‌گذرد. اتم‌های این گازها طول موج‌های معیّنی را جذب می‌کنند و جای آن طول موج‌ها در طیف، خطوط تاریک دیده می‌شود. این همان طیف جذبی است.

پ) ۶ (حالت پایه). پایین‌ترین تراز انرژی اتم هیدروژن ($n = 1$) را حالت پایه می‌گویند؛ ترازهای بالاتر ($n > 1$) حالت‌های برانگیخته‌اند.

ت) ۵ (واپاشی بتا). بیشتر هسته‌های ناپایدار، نوترون یا پروتونِ اضافی دارند و با تبدیل یک نوترون به پروتون (یا وارون آن) و گسیل ذرهٔ بتا به پایداری نزدیک می‌شوند؛ برای همین واپاشی بتا متداول‌ترین نوع واپاشی در هسته‌هاست.

ث) ۲ (واپاشی آلفا). در آشکارساز دود از یک چشمهٔ پرتوزای آلفاگسیل استفاده می‌شود. ذره‌های آلفا هوای بین دو صفحهٔ آشکارساز را یونیده می‌کنند و جریان کوچکی برقرار می‌شود؛ ورود دود این جریان را کم می‌کند و دستگاه هشدار می‌دهد.

گزینهٔ ۳ (حالت برانگیخته) اضافی است.