سوال ۱۴ — سؤال ۱۴ امتحان نهایی فارسی ۳ — شهریور ۱۴۰۴
۰.۵ بارمدرستی یا نادرستی هریک از موارد زیر را مشخص کنید.
الف) در عبارت «در جای دیگر، سپاهیان دشمن و بالاخره ناپلئون در آن دور دست بر اسب سفید، متفکّر، به دورنمای جنگ مینگرد»، هردو نقش تبعی بدل و معطوف دیده میشود.
ب) در شعر «سورتِ سرمای دی بیدادها میکرد. / و چه سرمایی، چه سرمایی! / بادبرف و سوز وحشتناک / لیک، خوشبختانه آخر، سرپناهی یافتم جایی»، واژه و ترکیب نوساخته به کار رفته است.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) نادرست
ب) درست
راهحل قدمبهقدم
الف) نادرست. «معطوف» کلمهای است که با «و» به کلمهٔ پیش از خود وصل میشود و همان نقش را میگیرد: «سپاهیان دشمن و بالاخره ناپلئون» ← «ناپلئون» معطوف است. اما «بدل» کلمهای است که بلافاصله بعد از یک اسم میآید و آن را بیشتر معرفی میکند (مثل «سعدی، شاعر شیرازی، …»)؛ در این عبارت چنین کلمهای نیست. «متفکّر» هم بدل نیست؛ حالتِ ناپلئون را هنگام نگاه کردن نشان میدهد (قید حالت). پس فقط معطوف دیده میشود.
ب) درست. شاعر در این شعر واژهای ساخته که پیشتر در زبان به کار نمیرفت: «بادبرف» (بادِ همراه با برف، کولاک). اینگونه واژهها و ترکیبها که شاعر خودش میسازد، «نوساخته» نام دارند.






