خرداد ۱۴۰۲

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۵ تعداد سوال۱۳۵ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۳ — سؤال ۳ امتحان نهایی ریاضی ۳ — خرداد ۱۴۰۲

۱.۲۵ بارم

اگر f(x)=x+1f(x) = \sqrt{x + 1} و g(x)=x−1g(x) = x - 1، آن‌گاه:

الف) دامنهٔ تابع fogfog را با استفاده از تعریف به دست آورید.

ب) ضابطهٔ تابع fogfog را بنویسید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف)

Dfog={x∈R∣x−1≥−1}=[0,+∞)D_{fog} = \{x \in \mathbb{R} \mid x - 1 \ge -1\} = [0, +\infty)

ب)

f(g(x))=x−1+1=xf\big(g(x)\big) = \sqrt{x - 1 + 1} = \sqrt{x}

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف) طبق تعریف، دامنهٔ fogfog همهٔ xxهایی از دامنهٔ gg است که g(x)g(x) در دامنهٔ ff باشد:

Dfog={x∈Dg∣g(x)∈Df}D_{fog} = \{x \in D_g \mid g(x) \in D_f\}

g(x)=x−1g(x) = x - 1 یک چندجمله‌ای است، پس Dg=RD_g = \mathbb{R}.

زیر رادیکال ff نباید منفی باشد: x+1≥0x + 1 \ge 0، پس Df=[−1,+∞)D_f = [-1, +\infty).

شرط g(x)∈Dfg(x) \in D_f یعنی:

x−1≥−1⇒x≥0x - 1 \ge -1 \Rightarrow x \ge 0

پس Dfog=[0,+∞)D_{fog} = [0, +\infty).

ب) به جای xx در ضابطهٔ ff، عبارت g(x)g(x) را می‌گذاریم:

(fog)(x)=f(g(x))=(x−1)+1=x,x≥0(fog)(x) = f\big(g(x)\big) = \sqrt{(x - 1) + 1} = \sqrt{x} , \qquad x \ge 0

در این سؤال ضابطهٔ سادهٔ x\sqrt{x} هم همان دامنه را نشان می‌دهد، ولی همیشه این‌طور نیست؛ برای همین دامنهٔ تابع مرکب را باید از تعریف به دست آورد، نه از ضابطهٔ ساده‌شده.

این پاسخ مفید بود؟