سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — مرداد ۱۴۰۵
۰.۵ بارمعَيِّنِ الصَّحيحَ لِلإعرابِ و التَّحليلِ الصَّرفيِّ:
﴿قالوا حَرِّقُوهُ و انْصُروا آلِهَتَكم﴾
۱) حَرِّقُوا:
- الف) فعلٌ ماضٍ، مجهولٌ، مِن بابِ تَفَعُّل.
- ب) فعلُ أمرٍ، مَصدرُهُ تحريق، مِن باب تفعيل.
۲) آلِهَةَ:
- الف) اسمٌ، جمعُ تكسيرٍ و مفردُهُ «إله»، مذكّر / مَفعول.
- ب) اسمٌ، مؤنثٌ، جمعُ تكسيرٍ ومفردُهُ «إلهة» / فاعل.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
۱) ب
۲) الف
راهحل قدمبهقدم
ترجمهٔ آیه: «گفتند: او را بسوزانید و خدایانتان را یاری کنید.»
۱) حَرِّقُوا: حرف دومِ ریشه («ر») تشدید دارد، پس فعل از باب تفعیل است: «حَرَّقَ، يُحَرِّقُ»، مصدرش «تَحريق» (سوزاندن). حرف اول فتحه دارد و حرف پیش از آخر («ر») کسره؛ این شکلِ فعل امر است (از «تُحَرِّقُونَ»: حرف مضارع حذف و نون آخر هم حذف شده است)، و «و انْصُروا» که پشت سرش آمده هم امر است. گزینهٔ «الف» نادرست است:
- ماضیِ این فعل «حَرَّقوا» (با فتحهٔ «ر») و ماضیِ مجهولش «حُرِّقوا» (با ضمّهٔ حرف اول) است، نه «حَرِّقوا»؛
- باب تفعّل «تَـ» در اول دارد (مثل «تَحَرَّقَ»)، اما این فعل ندارد.
پس پاسخ گزینهٔ ب است.
۲) آلِهَة: جمع مکسّرِ «إله» (معبود، خدا) بر وزن «أَفْعِلة» است. «إله» مذکر است و «ة» در «آلِهَة» جزو وزنِ جمع است، نه نشانهٔ مؤنث. در آیه، «آلِهَتَكُم» چیزی است که «یاری کردن» بر آن واقع شده، پس مفعول است (منصوب با فتحه)؛ فاعلِ «انْصُروا» ضمیرِ «و» است. گزینهٔ «ب» (مؤنث، مفردِ «إلهة»، فاعل) نادرست است. پاسخ گزینهٔ الف است.






