سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — مرداد ۱۴۰۵

الف) جالِساً

ب) حامِداً

ج) الطُّلّابُ

د) تَعليماً

هـ) تأکیدی (مفعول مطلق تأکیدی)

اول جمله‌ها را ترجمه می‌کنیم:

• «پدر به فرزدق قرآن را قطعاً آموزش داد و پسر جایزه‌های خلیفه‌ها را به دست آورد.»
• «مهندس را نشسته میان دو درخت می‌بینم.»
• «دانش‌آموزان مسئله‌های ریاضی را حل کردند، جز حامد.»

الف) حال: اسمی نکره و منصوب که حالتِ کسی را هنگام انجام کار نشان می‌دهد. «جالِساً» (نشسته) حالتِ «الْمُهَندِسَ» را نشان می‌دهد؛ پس حال است.

ب) مستثنی: اسمی که بعد از «إلّا» می‌آید و از حکم جمله بیرون می‌ماند: «حامداً» (حامد مسئله‌ها را حل نکرد).

ج) مستثنی‌منه: اسمی که مستثنی از آن جدا شده است: «الطُّلّابُ» (همهٔ دانش‌آموزان، جز حامد).

د) مفعول مطلق: مصدری منصوب و هم‌ریشه با فعلِ جمله. «تَعليماً» مصدرِ «عَلَّمَ» (باب تفعیل) است.

هـ) نوع مفعول مطلق: «تَعليماً» نه صفت دارد و نه مضاف‌الیه؛ پس مفعول مطلق تأکیدی است و با «قطعاً، بی‌گمان» ترجمه می‌شود. (اگر صفت یا مضاف‌الیه داشت، «نوعی» بود.)