سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح
۰.۵ بارمشکل زیر ساخته شدن هم‌زمان چندین رنا از روی دو ژن را نشان می‌دهد. با توجه به آن، پرسش‌ها را پاسخ دهید.
الف) جایگاه قرارگیری راه‌انداز ژن «A» با کدام شماره نشان داده شده است؟ (ذکر شماره الزامی است.)
ب) در صورت ایجاد جهش در بخش «C»، تغییرات ایجادشده، در خزانهٔ ژنی قابل مشاهده است یا ژنگان (ژنوم)؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) (۱)
ب) ژنگان (ژنوم)
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) (۱). رنابسپاراز رونویسی را از راه‌انداز شروع می‌کند و در طول ژن پیش می‌رود. رنابسپارازهایی که زودتر شروع کرده‌اند جلوترند و رنای بلندتری ساخته‌اند؛ آن‌هایی که تازه شروع کرده‌اند نزدیک راه‌اندازند و رنایشان کوتاه است.
در ژن A، رشته‌های رنا در سمت نقطهٔ (۱) کوتاه‌اند و به سمت نقطهٔ (۲) بلندتر می‌شوند؛ پس رونویسی از سمت (۱) شروع شده و راه‌انداز ژن A در محل (۱) است.
ب) ژنگان. بخش C در فاصلهٔ بین دو ژن قرار دارد و جزء هیچ ژنی نیست.
- ژنگان (ژنوم) یعنی همهٔ دنای یاخته، چه بخش‌های ژنی و چه بخش‌های بین ژن‌ها؛ پس جهش در C، ژنگان را تغییر می‌دهد.
- خزانهٔ ژنی یعنی مجموع همهٔ دگره‌های همهٔ ژن‌ها در افراد یک جمعیت. چون C بخشی از یک ژن نیست، جهش در آن دگرهٔ تازه‌ای نمی‌سازد و در خزانهٔ ژنی دیده نمی‌شود.
بنابراین تغییر در ژنگان قابل مشاهده است.
