سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) پروتئین — ب) یک — ج) dd یا خالص — د) رفتاری — هـ) DNA (دنا) — و) b — ز) قابل استفاده — ح) سالم

الف) پروتئین. آنزیم‌های مایهٔ پنیر، پروتئین‌های شیر را دلمه می‌کنند (به هم می‌چسبانند و لخته می‌کنند) و به این ترتیب شیر به پنیر تبدیل می‌شود.

ب) یک. در یاخته‌های هوهسته‌ای سه نوع رنابسپاراز هست: رنابسپاراز ۱ رنای رناتنی را می‌سازد، رنابسپاراز ۲ رنای پیک را و رنابسپاراز ۳ رنای ناقل را. پس رنای رناتن را رنابسپاراز نوع ۱ می‌سازد.

ج) dd. پروتئین گروه خونی Rh را دگرهٔ D می‌سازد که نسبت به d بارز است. کسی که این پروتئین را ندارد (Rh منفی) هیچ دگرهٔ D ندارد؛ پس ژن‌نمود او $dd$ است، یعنی برای این صفت خالص است.

د) رفتاری. در آمیزش غیرتصادفی، انتخاب جفت شانسی نیست؛ جانور جفتش را بر پایهٔ ویژگی‌های ظاهری و ویژگی‌های رفتاری (مثل رفتارهای جفت‌یابی) انتخاب می‌کند.

هـ) دنا (DNA). راکیزه دنای مخصوص به خود را دارد. رادیکال‌های آزادِ حاصل از اکسیژن بسیار واکنش‌پذیرند و با حمله به دنای راکیزه به آن آسیب می‌زنند.

و) b. هر فتوسیستم از آنتن‌های گیرندهٔ نور و یک مرکز واکنش ساخته شده است. در آنتن‌ها سبزینهٔ a، سبزینهٔ b و کاروتنوئیدها هستند، اما مرکز واکنش فقط سبزینهٔ a دارد؛ پس سبزینهٔ b فقط در آنتن‌ها دیده می‌شود.

ز) قابل استفاده. ژن‌های مقاومت به پادزیست روی دیسک (پلازمید) باکتری قرار دارند. این ژن‌ها به باکتری توانایی می‌دهند که پادزیست را به موادی تبدیل کند که نه‌تنها کشنده نیستند، بلکه برای باکتری قابل استفاده هم هستند.

ح) سالم. موفقیت زادآوری یعنی جانور بتواند بیشترین تعداد زادهٔ سالم را به وجود آورد؛ زاده‌هایی که زنده بمانند و بتوانند دگره‌های والد را به نسل‌های بعد برسانند.