سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) Aa یا ناخالص

ب) فنیل‌آلانین

بیماری‌ای که در کتاب درسی با آزمایش‌های بدو تولد تشخیص داده می‌شود و نوزاد باید به جای شیر مادر با شیر خشک مخصوص تغذیه شود، فنیل‌کتونوری (PKU) است. در این بیماری، آنزیمی که فنیل‌آلانین را تجزیه می‌کند ساخته نمی‌شود؛ فنیل‌آلانین در بدن جمع می‌شود و به موادی تبدیل می‌شود که به مغز آسیب می‌زنند.

الف) Aa. بیماری مستقل از جنس و نهفته است (دگرهٔ بیماری a). نوزاد بیمار است، پس ژن‌نمودش $aa$ است و یک دگرهٔ a را از پدر گرفته است. پدر سالم است، پس یک دگرهٔ A هم دارد؛ بنابراین ژن‌نمود پدر $Aa$ (ناخالص) است.

ب) فنیل‌آلانین. چون بدن نوزاد نمی‌تواند فنیل‌آلانین را تجزیه کند، شیر خشک مخصوص او فنیل‌آلانین ندارد (شیر مادر فنیل‌آلانین دارد).