شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۲۵ تعداد سوال۱۰۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

۰.۷۵ بارم

در ارتباط با گروه خونی ABO، در یک خانواده، گویچه‌های قرمز پدر به صورت شکل (۱) و گویچه‌های قرمز مادر به صورت شکل (۲) است؛ اگر در فرزندان آن‌ها سه نوع گروه خونی مشاهده شود:

دو گویچهٔ قرمز؛ گویچهٔ شمارهٔ (۱) هم نشانه‌های دایره‌ای A و هم نشانه‌های مربعی B را روی سطح خود دارد و گویچهٔ شمارهٔ (۲) فقط نشانه‌های مربعی B (برخی کج‌شده) دارد؛ در راهنمای کنار شکل، دایره نشانهٔ A و مربع نشانهٔ B است

الف) ژن‌نمود (ژنوتیپ) مادر را بنویسید.

ب) رخ‌نمود (فنوتیپ) گروه خونی فرزندی که با گروه خونی والدین متفاوت است را بنویسید.

ج) ژن‌نمودی با یک نوع دگره که در فرزندان آن‌ها قابل انتظار است را بنویسید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف) BO یا IBiI^Bi

ب) گروه خونی A

ج) BB یا IBIBI^BI^B

راه‌حل قدم‌به‌قدم

ابتدا گروه خونی والدین را از روی شکل پیدا می‌کنیم. گویچهٔ قرمز پدر (شکل ۱) هر دو نوع نشانهٔ A و B را دارد، پس گروه خونی پدر AB و ژن‌نمودش AB است. گویچهٔ مادر (شکل ۲) فقط نشانهٔ B دارد، پس گروه خونی مادر B است؛ ژن‌نمود او می‌تواند BB یا BO باشد.

الف) BO. اگر مادر BB بود، فرزندان فقط AB یا BB می‌شدند؛ یعنی دو نوع گروه خونی (AB و B). اما در فرزندان سه نوع گروه خونی دیده شده است، پس مادر دگرهٔ O را هم دارد و ژن‌نمودش BO است. پدر دگرهٔ A یا B و مادر دگرهٔ B یا O را به فرزند می‌دهد:

AB×BO→AB, AO, BB, BO\mathrm{AB} \times \mathrm{BO} \rightarrow \mathrm{AB},\ \mathrm{AO},\ \mathrm{BB},\ \mathrm{BO}
ژن‌نمود فرزندگروه خونی
ABAB
AOA
BBB
BOB

ب) A. گروه خونی پدر AB و مادر B است. در جدول بالا، تنها گروه خونی فرزندان که با هر دو والد فرق دارد، گروه A (ژن‌نمود AO) است.

ج) BB. ژن‌نمودی که فقط یک نوع دگره دارد، خالص است. در میان ژن‌نمودهای ممکن فرزندان (AB، AO، BB و BO) فقط BB این‌گونه است.

این پاسخ مفید بود؟