سوال ۲۴ — سؤال ۲۴ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح
۱ بارمدر ستون‌های «الف» و «ب» مثال یا ویژگی انواعی از رفتارها ذکر شده است. هر یک از موارد ستون «الف» با کدام یک از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی دارد؟ (در ستون «ب» یک مورد اضافه است.)
| «الف» | «ب» |
|---|---|
| الف) رفتار مراقبت مادری در موش | ۱) حفظ انرژی برای انجام فعالیت‌های حیاتی |
| ب) حفظ گونه‌های جانوری در خطر انقراض | ۲) شکستن پوستهٔ سخت میوه‌ها توسط شامپانزه با تکه‌های چوب |
| ج) تکرار رفتار به دلیل دریافت پاداش | ۳) رفتار مکیدن در شیرخواران |
| د) برنامه‌ریزی آگاهانه در موقعیت جدید | ۴) یادگیری رفتارهای اساسی توسط جوجه‌ها از مادر |
| ۵) انجام حرکات نمایشی در سیرک توسط شیر |
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) ۳ (رفتار مکیدن در شیرخواران) — ب) ۴ (یادگیری رفتارهای اساسی توسط جوجه‌ها از مادر) — ج) ۵ (انجام حرکات نمایشی در سیرک توسط شیر) — د) ۲ (شکستن پوستهٔ سخت میوه‌ها توسط شامپانزه با تکه‌های چوب)
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) ۳. مراقبت مادری در موش رفتاری غریزی است؛ یعنی زیر فرمان ژن‌هاست و بدون یادگیری انجام می‌شود. رفتار مکیدن شیر در نوزادان هم غریزی است و نوزاد آن را از بدو تولد و بدون آموختن انجام می‌دهد.
ب) ۴. یادگیری رفتارهای اساسی جوجه‌ها از مادر در دورهٔ کوتاهی پس از تولد، نقش‌پذیری نام دارد. از نقش‌پذیری برای حفظ گونه‌های جانوری در خطر انقراض استفاده می‌شود.
ج) ۵. در شرطی شدن فعال، جانور یاد می‌گیرد رفتاری را که به دنبالش پاداش می‌گیرد، تکرار کند. حرکات نمایشی شیر در سیرک با همین روش (دادن پاداش پس از انجام حرکت) آموزش داده می‌شود.
د) ۲. در حل مسئله، جانور تجربه‌های گذشته را به کار می‌گیرد و برای موقعیتی تازه آگاهانه برنامه‌ریزی می‌کند. شامپانزه‌ای که با تکه‌های چوب پوستهٔ سخت میوه را می‌شکند، نمونه‌ای از این نوع یادگیری است.
مورد ۱ (حفظ انرژی برای انجام فعالیت‌های حیاتی) اضافه است.
