سوال ۱۶ — سؤال ۱۶ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

(الف)

در چلیپایی شدن، بخشی از یک کروماتید با بخش هم‌ارز آن در کروماتید فام‌تن همتا جابه‌جا می‌شود. گامت نوترکیب فقط وقتی پدید می‌آید که دگره‌های جابه‌جاشده با هم فرق داشته باشند؛ یعنی ترکیب تازه‌ای از دگره‌ها روی یک کروماتید ساخته شود.

در هر دو شکل، چلیپایی شدن بین جایگاه B و جایگاه D رخ داده است؛ پس بخش جابه‌جاشده، جایگاه D را در بر دارد.

شکل (الف): دگره‌های جایگاه سوم D و d هستند و با هم فرق دارند. پس از جابه‌جایی:

ترکیب‌های Abd و ABD تازه‌اند؛ پس گامت نوترکیب ساخته می‌شود.

شکل (ب): هر دو فام‌تن در جایگاه سوم دگرهٔ D دارند. جابه‌جا شدن D با D ترکیب تازه‌ای نمی‌سازد و کروماتیدها همان aBD و abD می‌مانند؛ پس گامت نوترکیب پدید نمی‌آید.

بنابراین پاسخ شکل (الف) است.