سوال ۱۴ — سؤال ۱۴ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) یکی از این‌ها: AABBcc یا AAbbCC یا aaBBCC

ب) گزینهٔ (۱) یا AABbcc

رنگ دانه در این ذرت صفتی چندجایگاهی است که سه جایگاه ژنی (A، B و C) دارد. هر دگرهٔ بارز (حرف بزرگ) مقداری رنگ قرمز به دانه اضافه می‌کند و هر دگرهٔ نهفته (حرف کوچک) رنگی اضافه نمی‌کند؛ پس رخ‌نمود فقط به تعداد دگره‌های بارز بستگی دارد. تعداد دگره‌های بارز از ۰ (aabbcc، سفید) تا ۶ (AABBCC، قرمز) است و هفت رخ‌نمود پدید می‌آید؛ دو سر نمودار، آستانهٔ سفید و آستانهٔ قرمز است.

الف) ذرتی که هیچ جایگاه ناخالصی ندارد، در هر جایگاه یا دو دگرهٔ بارز دارد یا هیچ؛ پس تعداد دگره‌های بارزش ۰، ۲، ۴ یا ۶ است. خودِ AABBCC (شش دگرهٔ بارز) همان قرمزترین رخ‌نمود در آستانهٔ قرمز است؛ نزدیک‌ترین ژن‌نمود خالص به آن، چهار دگرهٔ بارز دارد: AABBcc یا AAbbCC یا aaBBCC (نوشتن یکی کافی است).

ب) دگره‌های بارز را می‌شماریم:

• AabbCc: A و C، یعنی ۲ دگرهٔ بارز
• گزینهٔ ۱) AABbcc: ۳ دگرهٔ بارز
• گزینهٔ ۲) AaBbCC: ۴ دگرهٔ بارز
• گزینهٔ ۳) AABBCc: ۵ دگرهٔ بارز

هرچه اختلاف تعداد دگره‌های بارز کمتر باشد، رنگ‌ها شبیه‌ترند. کمترین اختلاف (فقط یک دگره) با گزینهٔ (۱) AABbcc است.