دی ۱۴۰۰

امتحان نهایی ریاضی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی ریاضی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۱۵ تعداد سوال۱۲۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۳ — سؤال ۳ امتحان نهایی ریاضی ۳ — دی ۱۴۰۰

۲ بارم

الف) با توجه به نمودار تابع‌های ff و gg، مقادیر زیر را در صورت وجود به دست آورید.

−6−4−2246−6−4−2246

۱) (g∘f)(−1)(g \circ f)(-1)

۲) (g−1∘f−1)(2)(g^{-1} \circ f^{-1})(2)

ب) نمودار تابع y=f(x−2)−3y = f(x - 2) - 3 را رسم کنید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف)

(g∘f)(−1)=g(1)=−5(g \circ f)(-1) = g(1) = -5 (g−1∘f−1)(2)=g−1(0)=−4(g^{-1} \circ f^{-1})(2) = g^{-1}(0) = -4

ب) نمودار ff دو واحد به راست و سه واحد به پایین منتقل می‌شود (منحنی آبی):

−6−4−2246−6−4−2246

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف ۱) در ترکیب g∘fg \circ f اول ff و بعد gg اثر می‌کند: (g∘f)(−1)=g(f(−1))(g \circ f)(-1) = g\big(f(-1)\big).

  • روی نمودار ff، نقطهٔ (−1,1)(-1, 1) را داریم؛ پس f(−1)=1f(-1) = 1.
  • روی نمودار gg، نقطهٔ (1,−5)(1, -5) را داریم؛ پس g(1)=−5g(1) = -5.
(g∘f)(−1)=g(f(−1))=g(1)=−5(g \circ f)(-1) = g\big(f(-1)\big) = g(1) = -5

الف ۲) اینجا اول f−1f^{-1} و بعد g−1g^{-1} اثر می‌کند: (g−1∘f−1)(2)=g−1(f−1(2))(g^{-1} \circ f^{-1})(2) = g^{-1}\big(f^{-1}(2)\big).

  • f−1(2)f^{-1}(2) یعنی طولِ نقطه‌ای از نمودار ff که عرضش ۲ است. نقطهٔ (0,2)(0, 2) روی شاخهٔ راست ff است؛ پس f−1(2)=0f^{-1}(2) = 0.
  • g−1(0)g^{-1}(0) یعنی طولِ نقطه‌ای از نمودار gg که عرضش صفر است؛ نمودار gg محور xx را در (−4,0)(-4, 0) قطع می‌کند، پس g−1(0)=−4g^{-1}(0) = -4.
(g−1∘f−1)(2)=g−1(0)=−4(g^{-1} \circ f^{-1})(2) = g^{-1}(0) = -4

تابع ff روی کل دامنه‌اش یک‌به‌یک نیست: نقطهٔ (−4,2)(-4, 2) هم روی شاخهٔ چپ آن است، یعنی f(−4)=2f(-4) = 2 هم برقرار است. راهنمای تصحیح f−1(2)=0f^{-1}(2) = 0 را (از شاخهٔ راست) گرفته و جواب −4-4 را داده است. اگر f−1(2)=−4f^{-1}(2) = -4 گرفته شود، چون g(0)=−4g(0) = -4 است، جواب g−1(−4)=0g^{-1}(-4) = 0 می‌شد.

ب) از روی شکل، f(x)=∣x+2∣f(x) = |x + 2| است (رأس در (−2,0)(-2, 0) و شیب شاخه‌ها ±1\pm 1). دو تغییر روی نمودار انجام می‌دهیم:

گام ۱: f(x−2)f(x - 2) یعنی نمودار ff دو واحد به راست می‌رود؛ رأس از (−2,0)(-2, 0) به (0,0)(0, 0) می‌رسد.

گام ۲: −3-3 در بیرون یعنی نمودار سه واحد به پایین می‌رود؛ رأس از (0,0)(0, 0) به (0,−3)(0, -3) می‌رسد.

y=f(x−2)−3=∣(x−2)+2∣−3=∣x∣−3y = f(x - 2) - 3 = |(x - 2) + 2| - 3 = |x| - 3

شیب شاخه‌ها عوض نمی‌شود. پس نمودار یک V با رأس (0,−3)(0, -3) است که محور xx را در x=−3x = -3 و x=3x = 3 قطع می‌کند (شکل پاسخ).

این پاسخ مفید بود؟