سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) نباید جابه‌جا بشوند (نباید جابه‌جا شوند) — ب) جابه‌جا می‌شوند — ج) برنگشتم — د) برنمی‌گردید — هـ) برمی‌گردی — و) خودداری کنید — ز) خودداری خواهند کرد — ح) خودداری نکردیم (نکرده‌ایم)

معنای اصلی هر فعل داده شده؛ کار ما این است که از حرفِ پیش از فعل و شکل خود فعل، زمان و حالتِ آن را بفهمیم.

الف) «يَنتَقِلانِ» مضارعِ مثنای غایب است. این‌جا نونِ آخرش افتاده («لا يَنتَقِلا»)؛ پس «لا» لای نهی است و فعل مجزوم شده. نهیِ غایب با «نباید» ترجمه می‌شود: «نباید جابه‌جا شوند». (ترجمهٔ جمله: «آن دو دانش‌آموز نباید در کلاس جابه‌جا شوند.»)

ب) «تَنتَقِلُ» مضارعِ بدون حرف است و مضارع اخباری ترجمه می‌شود. فعل پیش از فاعلِ جمع («المُدَرِّساتُ») آمده و برای همین مفرد است، اما در فارسی آن را جمع ترجمه می‌کنیم: «جابه‌جا می‌شوند».

ج) «ما» + فعل ماضی ← ماضی منفی. «رَجَعتُ» اول‌شخص مفرد است: «برنگشتم».

د) «لا» + مضارعی که نونش سر جایش مانده («تَرجِعونَ») «لا»ی نفی است ← مضارع منفی. فعل برای جمع مخاطب است («يا أصْدِقائي» = ای دوستانم): «برنمی‌گردید».

هـ) «تَرجِعينَ» مضارعِ مفرد مؤنث مخاطب است: «برمی‌گردی». («هَل» = آیا)

و) «اِمْتَنِعْنَ» فعل امر برای جمع مؤنث مخاطب است (از «تَمتَنِعْنَ»): «خودداری کنید». («رَجاءً» = لطفاً، «إضاعَة الفُرصة» = از دست دادن فرصت)

ز) «سَوفَ» + مضارع ← آینده: «خودداری خواهند کرد». («الحُرّاس» = نگهبانان)

ح) «ما» + فعل ماضی ← ماضی منفی. «اِمتَنَعْنا» اول‌شخص جمع است: «خودداری نکردیم» (یا «خودداری نکرده‌ایم»).