سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) می‌پندارد (گمان می‌کند) — که رها شود (که ترک شود، رها شود، ترک شود)

ب) بروید

ج) عبادت نکنید (عبادت نمی‌کنید)

د) خواهند پرسید (سؤال خواهند کرد)

هـ) پختند

و) نمی‌شنوی (گوش نمی‌دهی)

ز) حفر نکردیم (نکندیم)

برای ترجمهٔ هر فعل، زمان آن را از شکل فعل و حرفِ پیش از آن می‌فهمیم و صیغه (شخص و تعداد) را از شناسه.

الف) «يَحْسَبُ» مضارعِ سوم‌شخص مفرد از «حَسِبَ» (پنداشت، گمان کرد) است: «می‌پندارد». «أنْ» + مضارعِ منصوب را با «که» و مضارع التزامی ترجمه می‌کنیم؛ «يُترَكَ» هم مجهول است (ضمّهٔ حرف اول و فتحهٔ حرف پیش از آخر): «که رها شود». ترجمهٔ آیه: «آیا انسان می‌پندارد که بیهوده رها شود؟» («سُدَيً» = بیهوده)

ب) «إذهَبوا» فعل امر برای جمع مذکر مخاطب از «ذَهَبَ» (رفت) است: «بروید». ترجمه: «به آن روستا بروید.»

ج) «تَعْبُدْنَ» صیغهٔ جمع مؤنث مخاطب است. نونِ آخرِ این صیغه (نونِ جمع مؤنث) با آمدنِ «لا»ی نهی نمی‌افتد، برای همین «لا تَعْبُدْنَ» هم می‌تواند نهی باشد: «عبادت نکنید» و هم نفی: «عبادت نمی‌کنید»؛ راهنمای تصحیح هر دو را پذیرفته است. ترجمه: «جز خدا را عبادت نکنید.»

د) «سَوفَ» + فعل مضارع ← آینده. «يَسأَلُونَ» سوم‌شخص جمع است: «سوف يَسأَلُونَ» = «خواهند پرسید». ترجمه: «از دانش‌آموزان دربارهٔ علت تأخیرشان خواهند پرسید.»

هـ) «طَبَختا» ماضیِ مثنای مؤنث غایب از «طَبَخَ» (پخت) است (شناسهٔ «ـتا»). فارسی صیغهٔ مثنی ندارد و آن را جمع ترجمه می‌کنیم: «پختند». ترجمه: «غذا را برای مهمانان پختند.»

و) «تَسمَعينَ» مضارعِ مفرد مؤنث مخاطب است. نونِ آخرش سر جایش مانده، پس «لا» در این‌جا «لا»ی نفی است نه نهی: «لا تَسمَعينَ» = «نمی‌شنوی». ترجمه: «چرا صدای معلم را نمی‌شنوی؟»

ز) «ما» + فعل ماضی ← ماضی منفی. «حَفَرنا» اول‌شخص جمع (متکلّم مع‌الغیر) از «حَفَرَ» (کند، حفر کرد) است: «ما حَفَرنا» = «حفر نکردیم (نکندیم)». ترجمه: «خاکِ خشک را حفر نکردیم.»