سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) گزینهٔ ۱: فعلٌ ماضٍ، مفردٌ مؤنَّثٌ غائبٌ، معلومٌ / فعلٌ و خبرٌ.

ب) گزینهٔ ۲: اسمٌ، مفردٌ، مؤنَّثٌ، اسمُ فاعلٍ، معرفةٌ / مُبتدأ.

ترجمهٔ جمله: «برندهٔ اول، پرچم ایران را در مسابقه بالا برد.» اول نقش کلمه‌ها را پیدا می‌کنیم: جمله با اسمِ «الفائِزةُ» شروع شده، پس جملهٔ اسمیه است؛ «الفائِزةُ» مبتدا است و جملهٔ فعلیهٔ «رَفعَتْ عَلَمَ إيرانَ …» خبرِ آن.

الف) «رَفَعَتْ» فعل ماضی از «رَفَعَ» (بالا برد) است؛ شناسهٔ «ـَتْ» یعنی مفرد مؤنث غایب. چون حرف اولش فتحه دارد و فاعلش (ضمیرِ «هي» که به «الفائزة» برمی‌گردد) معلوم است، معلوم است، نه مجهول. نقشِ آن: فعل، و این جملهٔ فعلیه خبرِ مبتداست. پس گزینهٔ ۱ درست است. گزینهٔ ۲ نادرست است، چون فعل مجهول نیست و «الفائزة» پیش از فعل آمده، پس فاعلِ آن نیست.

ب) «الفائِزة» اسم است، مفرد و مؤنث (با «ة»)، اسم فاعل بر وزن «فاعِل» از «فازَ» (برنده شد)، و با «الـ» معرفه؛ نقشِ آن هم مبتدا است. پس گزینهٔ ۲ درست است. در گزینهٔ ۱ «جمعُهُ الفائزاتُ» درست است، اما نقشِ «فاعلٌ» نادرست است، چون اسمی که پیش از فعل بیاید مبتداست نه فاعل.