سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی عربی، زبان قرآن ۳ — دی ۱۴۰۴

الف) حاضر نشد — ب) باید حاضر شود — ج) سخن گفته بودم (حرف زده بودم) — د) سخن بگویید (حرف بزنید) — هـ) طلب آمرزش کنید (آمرزش بخواهید) — و) آمرزش بخواهد — ز) منع شدیم — ح) گاهی منع می‌کنند (شاید منع کنند)

معنای اصلی هر فعل داده شده؛ کار ما این است که از حرفِ پیش از فعل و شکل خود فعل، زمان و حالتِ آن را بفهمیم.

الف) «لَم» + مضارعِ مجزوم ← ماضی منفی: «لَمْ يَحضُرْ» = «حاضر نشد» (آخر «يَحضُرْ» ساکن شده است). ترجمه: «هیچ دانش‌آموزی در سالن امتحان حاضر نشد.»

ب) «لِـ»ی امر + مضارعِ مجزوم ← امر غایب که با «باید» ترجمه می‌شود: «لِتَحضُرْ» = «باید حاضر شود». ترجمه: «مادرم باید در مدرسه حاضر شود.»

ج) «كانَ» + «قَد» + فعل ماضی ← ماضی بعید: «كُنتُ قَد تَكَلَّمتُ» = «سخن گفته بودم». ترجمه: «دربارهٔ ورزش سخن گفته بودم.»

د) «تَكَلَّمُوا» فعل امر برای جمع مذکر مخاطب است (از «تَتَكَلَّمونَ»): «سخن بگویید». «رَجاءً» یعنی «لطفاً». ترجمه: «لطفاً به عربی سخن بگویید.»

هـ) «اِستَغفِرنَ» فعل امر برای جمع مؤنث مخاطب است (از «تَستَغفِرنَ»): «آمرزش بخواهید». ترجمه: «از پروردگارتان آمرزش بخواهید.»

و) «مَنْ» این‌جا شرطیه است («هر کس»). «يَستَغفِرِ» فعل شرط و مجزوم است (ساکنِ آخرش پیش از «اللهَ» کسره گرفته) و فعل شرط با مضارع التزامی ترجمه می‌شود: «آمرزش بخواهد». «يُساعِدْهُ» جواب شرط است. ترجمه: «هر کس از خدا آمرزش بخواهد، [خدا] او را یاری می‌کند.»

ز) «مُنِعْنا» فعل ماضیِ مجهول است (حرف اول ضمه و حرف پیش از آخر کسره دارد) و «نا» یعنی «ما»: «منع شدیم». ترجمه: «از مواد قندی منع شدیم.»

ح) «قَد» + فعل مضارع معنای «گاهی / شاید» می‌دهد: «قَدْ يَمنَعانِ» = «گاهی منع می‌کنند». «الوالِدانِ» مثنی است: «پدر و مادر». ترجمه: «پدر و مادر گاهی فرزندانشان را از بازی منع می‌کنند.»