سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی زمین‌شناسی — مرداد ۱۴۰۵
۱.۲۵ بارمجاهای خالی را با کلمات مناسب کامل نمایید.
الف) با گذشت زمان و سرد شدن زمین، سنگ‌های ................ به‌عنوان اولین اجزای سنگ‌کره تشکیل شدند.
ب) به فرایند جداسازی کانی‌های مفید اقتصادی از باطله، ................ مادهٔ معدنی گفته می‌شود.
پ) هر چه سنگی قابلیت انتقال و هدایت آب بیشتری داشته باشد، ................ آن بیشتر است.
ت) به مواد آتشفشانی جامد که به‌صورت ذرات ریز و درشت به هوا پرتاب می‌شوند، ................ می‌گویند.
ث) بزرگ‌ترین میدان گازی شناخته‌شده در ایران و جهان، میدان گازی ................ است.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) آذرین
ب) کانه‌آرایی یا فراوری
پ) نفوذپذیری
ت) تفرا
ث) پارس جنوبی
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) آذرین. زمین در آغاز بسیار داغ و بیشترِ آن مذاب بود. با گذشت زمان و سرد شدن زمین، مواد مذاب (ماگما) سرد و سخت شدند. سنگی که از سرد شدن و انجماد ماگما ساخته می‌شود، سنگ آذرین است؛ پس نخستین سنگ‌های سنگ‌کره، سنگ‌های آذرین بودند.
ب) کانه‌آرایی (فراوری). سنگ معدنی که از زمین استخراج می‌شود، همراه کانی‌های باارزش، مقدار زیادی مواد بی‌ارزش دارد که به آن باطله می‌گویند. به فرایندی که کانی‌های مفید اقتصادی را از باطله جدا می‌کند و مادهٔ معدنی را برای استفاده آماده می‌کند، کانه‌آرایی یا فراوری مادهٔ معدنی می‌گویند.
پ) نفوذپذیری. توانایی یک سنگ یا رسوب در عبور دادن و انتقال آب را نفوذپذیری می‌نامند. هرچه فضاهای خالی سنگ بزرگ‌تر و بیشتر به هم راه داشته باشند، آب آسان‌تر از آن می‌گذرد و نفوذپذیری آن بیشتر است.
ت) تفرا. آتشفشان‌ها افزون بر گدازه و گاز، مواد جامدی هم به هوا پرتاب می‌کنند؛ از ذرات بسیار ریز (خاکستر) تا قطعه‌های درشت (بمب آتشفشانی). به همهٔ این مواد جامدِ پرتاب‌شده تفرا می‌گویند.
ث) پارس جنوبی. میدان گازی پارس جنوبی در خلیج فارس (میان ایران و قطر) قرار دارد و بزرگ‌ترین میدان گازی شناخته‌شده در ایران و جهان است.
