سوال ۱۵ — سؤال ۱۵ امتحان نهایی زمین‌شناسی — مرداد ۱۴۰۵

الف) ناپیوستگی هم‌شیب (موازی)

ب) تودهٔ نفوذی

پ) شن

الف) ناپیوستگی هم‌شیب (موازی). سطح ناهموار میان لایهٔ آهک و لایهٔ شن یک سطح فرسایشی است؛ یعنی مدتی رسوب‌گذاری متوقف شده، لایه‌های زیرین فرسایش یافته‌اند و سپس لایهٔ آهک روی آن‌ها ته‌نشین شده است. به چنین سطحی ناپیوستگی می‌گویند. چون لایه‌های زیر این سطح (شن و رس) و لایهٔ روی آن (آهک) هر دو افقی و با هم موازی‌اند، این ناپیوستگی از نوع هم‌شیب (موازی) است.

ب) تودهٔ نفوذی. طبق اصل قطع‌شدگی، هر پدیده‌ای که پدیدهٔ دیگری را قطع کند، از آن جوان‌تر است. در شکل، گسل تودهٔ نفوذی را بریده و دو تکهٔ آن را جابه‌جا کرده است؛ پس تودهٔ نفوذی پیش از گسل وجود داشته است. بنابراین سن نسبی تودهٔ نفوذی بیشتر است (توده قدیمی‌تر و گسل جوان‌تر است).

پ) شن. در نزدیکی ساحل، آب انرژی زیادی دارد (موج و جریان) و فقط ذرات درشت و سنگین می‌توانند ته‌نشین شوند؛ ذرات ریز مانند رس با آب به نقاط دورتر و آرام‌تر برده می‌شوند. پس لایهٔ شن که دانه‌های درشت‌تری دارد، در نزدیکی ساحل ته‌نشین شده است.