سوال ۸ — سؤال ۸ امتحان نهایی فارسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳
۰.۵ بارمبا توجّه به ابیات زیر، به پرسشها پاسخ دهید.
دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و بار من و تو / امروز میآید از باغ، بوی بهار من و تو
دیروز در غربت باغ من بودم و یک چمن داغ / امروز خورشید در دشت، آینهدار من و تو
الف) در ابیات بالا جملهٔ وابسته (پیرو) را مشخص کنید.
ب) در بیت دوم، نوع «و» مشخصشده، عطف است یا ربط؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) «دیروز اگر سوخت غم برگ و بار من و تو» (یا: مصراع اول)
ب) ربط
راهحل قدمبهقدم
الف) جملهٔ وابسته (پیرو) جملهای است که معنایش بهتنهایی کامل نیست و به جملهٔ دیگری به نام جملهٔ هسته (پایه) تکیه دارد. جملهٔ وابسته معمولاً با حرفهای ربط وابستهساز مثل «اگر، که، چون، تا» میآید.
در بیت اول «اگر» آمده است: «دیروز اگر غم برگ و بار من و تو سوخت» جملهٔ وابسته است، و «امروز بوی بهار من و تو از باغ میآید» جملهٔ هسته است («ای دوست» منادا است).
ب) ربط. «و» اگر دو کلمه را که نقش یکسان دارند به هم وصل کند، «و»ی عطف است؛ اگر دو جمله را به هم وصل کند، حرف ربط است. در «من بودم و یک چمن داغ»، «و» بعد از فعل «بودم» آمده و جملهٔ «من بودم» را به جملهٔ «یک چمن داغ [بود]» (که فعلش حذف شده) وصل میکند؛ پس «و» ربط است.
در راهنمای تصحیح آمده که برای بخش الف، نوشتن «مصراع اول» یا «دیروز اگر سوخت ای دوست غم برگ و بار من و تو» هم نمره دارد.






