سوال ۱۱ — سؤال ۱۱ امتحان نهایی فارسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

«در عشق کسی قدم نهد کِش جان نیست»

ضمیر پیوسته (ـَم، ـَت، ـَش، ـِمان، ـِتان، ـِشان) گاهی از جای اصلی‌اش جدا می‌شود و به کلمهٔ دیگری، اغلب فعل، می‌چسبد. برای پیدا کردن نقشش، جمله را به ترتیب عادی برمی‌گردانیم:

• «بعد از این، وادیّ توحید آیدت» ← «پس از این، وادی توحید برای تو پیش می‌آید». ضمیر «ـَت» به معنی «برای تو» است، یعنی با حرف اضافه همراه است ← متمم.
• گزینهٔ ۱: «کِش جان نیست» = «که او را جان نیست» = «که برای او جانی نیست» (یعنی جان ندارد). ضمیر «ـَش» به معنی «برای او» است ← متمم؛ همان نقش ضمیر «ـَت».
• گزینهٔ ۲: «فرخنده‌پی‌اش نام نهادند» ← «او را فرخنده‌پی نام نهادند». این‌جا «را» نشانهٔ مفعول است، پس «ـَش» مفعول است (و «فرخنده‌پی» مسند).

پس نقش ضمیر در «آیدت» با گزینهٔ ۱ یکسان است.