سوال ۲۳ — سؤال ۲۳ امتحان نهایی فارسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) ایهام — ب) تضاد — ج) تشخیص

الف) ایهام. «فسرده» در این بیت دو معنا دارد و هر دو درست است: ۱) یخ‌زده (قلهٔ دماوند پوشیده از برف است)؛ ۲) افسرده و غمگین. آوردن واژه‌ای که هم‌زمان دو معنا را به ذهن می‌آورد، ایهام است. (جناس یعنی دو واژهٔ هم‌شکل یا نزدیک به هم در لفظ، که این‌جا نیست.)

ب) تضاد. «آباد» و «ویران» دو واژهٔ متضادند. (متناقض‌نما یعنی کنار هم آوردن دو چیز ناسازگار که در ظاهر ناممکن به نظر می‌رسد، که در این بیت نیست.)

ج) تشخیص. «خورشید» مانند انسان «آینه‌دار» (کسی که آینه را پیش روی دیگری نگه می‌دارد) شده است. دادن کار و ویژگی انسان به غیرانسان، تشخیص (جان‌بخشی) است. (حس‌آمیزی یعنی آمیختن دو حس، مثل «صدای نرم»، که این‌جا نیست.)