سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

جامعهٔ توحیدی با آنان که نسبت به خداوند و مسلمانان دشمنی می‌ورزند، دوستی نمی‌کند؛ یا: حکومت کسانی را که خداوند به آن‌ها حق حکومت نداده است، نمی‌پذیرد.

این عبارت بخشی از آیهٔ ۱ سورهٔ ممتحنه است. «أَوْلِيَآءَ» جمع «وَلِيّ» است؛ یعنی دوست نزدیک و سرپرست.

توحید فقط یک باور شخصی نیست؛ بُعد اجتماعی هم دارد. جامعهٔ توحیدی جامعه‌ای است که قانون‌ها، روابط و تصمیم‌هایش را بر پایهٔ فرمان خدا تنظیم می‌کند و ولایت و سرپرستی را فقط از آنِ خدا و کسانی می‌داند که خدا به آن‌ها اجازه داده است.

آیه به مؤمنان دستور می‌دهد دشمنان خدا و دشمنان خودشان را «اولیاء» (دوست و سرپرست) نگیرند. دوستی نزدیک با دشمنان خدا یعنی پذیرفتن نفوذ و فرمان آن‌ها در زندگی جامعه.

پس جامعهٔ توحیدی با کسانی که با خدا و مسلمانان دشمنی می‌کنند، دوستی نمی‌کند و حکومت و سرپرستی کسانی را که خدا به آن‌ها حق حکومت نداده، نمی‌پذیرد. نوشتن یکی از این دو توصیف کافی است.