سوال ۱۷ — سؤال ۱۷ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

سنّت املاء و استدراج

دو نشانه در متن سؤال هست که ما را به پاسخ می‌رساند:

۱) مهلت دادن: این رژیم با وجود جنایت‌های آشکار، فوراً عذاب نمی‌شود و فرصت و امکاناتش ادامه دارد. مهلت دادن خدا به کسانی که آگاهانه راه باطل و ستم را برگزیده‌اند، املاء نام دارد.

۲) غفلت و فرو رفتن بیشتر: آن‌ها این مهلت را نشانهٔ لطف خدا و درستیِ راهشان می‌پندارند و «همچنان گمان می‌کنند قوم برگزیدهٔ خدا هستند». همین پندار باعث می‌شود قدم‌به‌قدم بیشتر در ستم و گناه فرو روند و بی‌آنکه بفهمند، به سوی نابودی کشیده شوند. این پیش رفتنِ تدریجی و پله‌پله به سوی سقوط، استدراج است.

پس این ماجرا بیانگر سنّت املاء و استدراج است: مهلت دادن به ستمگرانِ لجوج، مهر رضایت خدا بر کار آن‌ها نیست؛ فرصتی است که با آن بار گناهشان سنگین‌تر می‌شود و سرانجام به کیفر کارشان می‌رسند.