سوال ۱۵ — سؤال ۱۵ امتحان نهایی هویت اجتماعی — مرداد ۱۴۰۵

نظریه‌پردازان غربی را که دنیوی شدن همهٔ فرهنگ‌ها را سرنوشت مشترک و حتمی بشریت می‌دانستند، به تأمل در نظریات پیشین خود و بازبینی آن‌ها فراخواند.

بسیاری از نظریه‌پردازان غربی در قرن بیستم معتقد بودند که همهٔ فرهنگ‌ها سرانجام مانند فرهنگ غرب دنیوی (سکولار) می‌شوند؛ یعنی دین کم‌کم از زندگی اجتماعی کنار می‌رود. آن‌ها این را سرنوشت مشترک و حتمی همهٔ بشر می‌دانستند.

انقلاب اسلامی ایران در اواخر قرن بیستم بر پایهٔ دین و ارزش‌های دینی به پیروزی رسید و دین را دوباره به صحنهٔ زندگی اجتماعی و سیاسی آورد. این رویداد با پیش‌بینی آن نظریه‌پردازان جور درنمی‌آمد؛ برای همین آن‌ها را واداشت که در نظریه‌های پیشین خود تأمل کنند و آن‌ها را بازبینی کنند.