سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی هویت اجتماعی — مرداد ۱۴۰۵

الف) درست

ب) نادرست

پ) درست

ت) نادرست

الف) درست. کنش کاری است که انسان با آگاهی و اراده انجام می‌دهد. گاهی کاری را با اشتیاق انجام می‌دهیم، گاهی با اکراه (بی‌میلی) و گاهی از روی اضطرار (چون چارهٔ دیگری نداریم). اما در همهٔ این حالت‌ها، خودمان تصمیم می‌گیریم که آن کار را انجام دهیم؛ یعنی کنش در هر حال ارادی است. اشتیاق یا اکراه فقط حال ما را هنگام انجام کار نشان می‌دهد، نه اینکه اراده را از بین ببرد.

ب) نادرست. تشکیل خانواده و داشتن فرزند کنشی است که از تصمیم و ارادهٔ خود افراد سرچشمه می‌گیرد، اما پیامدهای آن فقط به زندگی خودشان محدود نمی‌ماند. وقتی بسیاری از افراد جامعه دربارهٔ ازدواج و فرزندآوری تصمیم مشابهی بگیرند، پدیده‌های اجتماعی مانند افزایش یا کاهش جمعیت و جوانی یا پیری جمعیت پدید می‌آید که بر کل جامعه اثر می‌گذارد. پس این تصمیم‌ها فقط در شیوهٔ زندگی خودشان مؤثر نیست.

پ) درست. آرمان‌ها و ارزش‌ها چیزهایی‌اند که مردم آن‌ها را خوب و مطلوب می‌دانند، اما هر آرمان و ارزشی لزوماً حق نیست؛ ممکن است جامعه‌ای ارزش‌های نادرست یا باطل داشته باشد. برای همین نمی‌توانیم همهٔ آرمان‌ها را معیار قرار دهیم و واقعیت‌های جامعه را با آن‌ها بسنجیم؛ خودِ آرمان‌ها و ارزش‌ها را هم باید با معیارهای درستی مانند عقل و وحی ارزیابی کرد.

ت) نادرست. رابطه برعکس است: هر فرد در جامعه‌ای به دنیا می‌آید که فرهنگ و هویت فرهنگی آن از پیش وجود دارد. فرد در پرتو این فرهنگ رشد می‌کند و هویت اجتماعی‌اش را متناسب با آن به دست می‌آورد. پس درست این است که بگوییم: هویت اجتماعی افراد در پرتو هویت فرهنگی جامعه و متناسب با آن شکل می‌گیرد.