سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی هویت اجتماعی — مرداد ۱۴۰۵
۱.۵ بارمبا توجه به متن، به سؤال‌های زیر پاسخ دهید.
«اقتصاد امروز ما نتیجهٔ رویدادهای گذشته و عملکرد کنونی ماست که از سویی دستاوردهایی را در پی داشته است و از سوی دیگر با معضلاتی دست به گریبان بوده است. از جمله عوامل شکل‌گیری این اقتصاد در ایران معاصر، کشف نفت و سرمایه‌های حاصل از فروش نفت به خارجیان بوده است. اقتصاد نفتی به دلیل آنکه درآمد هنگفت و بدون زحمت ایجاد می‌کند، باعث شکل‌گیری تولید ملی ضعیف و وابسته به نفت می‌شود؛ وضعیت شکننده‌ای را به وجود می‌آورد که زمینهٔ سوءاستفادهٔ قدرت‌های جهانی را فراهم می‌کند. تحریم‌های اقتصادی نفتی و مالی با همین رویکرد علیه کشور ما اعمال شده است تا هم درآمدهای نفتی کشور را محدود کنند و هم از انتقال آن درآمدها به کشور ممانعت ورزند. در واقع کشورهای سلطه‌گر غربی که هیچ مانعی را بر سر راه اقتصاد خود برنمی‌تابند، جنگ اقتصادی تمام‌عیاری را علیه کشور ما به راه انداخته‌اند.»
الف) جامعه‌ای که اقتصادِ نفتی دارد، با کدام ویژگی‌های اقتصادی شناخته می‌شود؟ (یک مورد نام ببرید.)
ب) تحریم‌های اقتصادی نفتی و مالی با چه هدفی علیه کشور ما اعمال شده است؟
پ) در چنین موقعیتی، راه نجات اقتصاد ایران و احیای هویت آن چیست؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) تک‌محصولی یا شکننده یا ضعیف یا وابسته (ذکر یک مورد کافی است).
ب) تا درآمدهای نفتی کشور را محدود کنند؛ یا: تا از انتقال آن درآمدها به کشور ممانعت ورزند (ذکر یک مورد کافی است).
پ) اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی؛ یا: اقتصاد مقاومتی؛ یا: اجرای قانون اساسی (ذکر یک مورد کافی است).
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) در اقتصاد نفتی، بخش بزرگی از درآمد کشور از فروش یک محصول، یعنی نفت خام، به دست می‌آید؛ پس اقتصاد تک‌محصولی است. چون این درآمد هنگفت و بدون زحمت به دست می‌آید، انگیزهٔ تولید کم می‌شود و تولید ملی ضعیف و وابسته به نفت می‌ماند. چنین اقتصادی با هر تغییر در قیمت یا فروش نفت آسیب می‌بیند؛ یعنی شکننده است. متن هم به همین ویژگی‌ها اشاره کرده است: «تولید ملی ضعیف و وابسته به نفت» و «وضعیت شکننده».
ب) کشورهای سلطه‌گر می‌دانند که اقتصاد نفتی به درآمد نفت وابسته است. برای همین با تحریم‌های نفتی و مالی می‌خواهند یا درآمدهای نفتی کشور را محدود کنند (نفت کمتری فروخته شود) یا از انتقال این درآمدها به کشور جلوگیری کنند (پول نفتِ فروخته‌شده به کشور نرسد). متن این دو هدف را آشکارا گفته است.
پ) راه رهایی از این وضعیت، کم کردن وابستگی به نفت و تکیه بر توان تولیدی داخل است؛ یعنی اقتصاد مقاومتی. اقتصاد مقاومتی اقتصادی است که با تکیه بر ظرفیت‌های تولیدی مردم و دولت، در برابر فشارها و تحریم‌های بیرونی مقاوم باشد. اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و اجرای اصول قانون اساسی (که بر استقلال اقتصادی کشور تأکید دارد) راه نجات اقتصاد ایران و احیای هویت آن است.
