سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی سلامت و بهداشت — مرداد ۱۴۰۵

الف) درست — ب) نادرست — پ) نادرست — ت) درست — ث) درست — ج) نادرست — چ) درست — ح) نادرست

الف) درست. سازمان جهانی بهداشت سلامت را «رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی، و نه فقط نبودِ بیماری» تعریف کرده است. از دیدگاه اسلام، انسان بُعد معنوی هم دارد و سلامت کامل بدون سلامت معنوی به دست نمی‌آید؛ پس در این تعریف از جنبهٔ معنوی سلامت غفلت شده است.

ب) نادرست. فیبرها (الیاف غذایی) در دستگاه گوارش هضم و جذب نمی‌شوند. همین هضم نشدن است که به آن‌ها خاصیت می‌دهد: فیبر آب را در روده نگه می‌دارد، حجم مدفوع را زیاد و آن را نرم می‌کند و به این ترتیب از یبوست جلوگیری می‌کند.

پ) نادرست. عوامل خطر دیابت نوع ۲ دو دسته‌اند: عواملی که می‌توان آن‌ها را تغییر داد و از آن‌ها پیشگیری کرد (مانند چاقی، کم‌تحرکی و تغذیهٔ نامناسب) و عواملی که تغییرپذیر نیستند. سابقهٔ دیابت حاملگی چیزی است که پیش‌تر رخ داده و دیگر نمی‌توان آن را تغییر داد؛ پس جزو عوامل خطرساز غیرقابل پیشگیری است، نه قابل پیشگیری.

ت) درست. مجرای گوش خارجی در معرض آلودگی است؛ مثلاً وقتی بعد از شنا یا حمام، آب و رطوبت در گوش می‌ماند یا گوش با وسایل نامناسب تمیز می‌شود، میکروب‌ها (مانند باکتری‌ها یا قارچ‌ها) می‌توانند در آن رشد کنند و باعث التهاب، خارش و حساسیت گوش خارجی شوند.

ث) درست. خودآگاهی یعنی شناخت درست خود: توانایی‌ها، ضعف‌ها، ارزش‌ها و خواسته‌ها. کسی که خود را خوب می‌شناسد، هویتی روشن و مطلوب پیدا می‌کند و در برابر فشار دیگران برای انجام رفتارهای پرخطر (مانند مصرف سیگار یا مواد) راحت‌تر «نه» می‌گوید؛ پس خودآگاهی از شکل‌گیری رفتارهای پرخطر هم جلوگیری می‌کند.

ج) نادرست. الکل حتی به مقدار کم و حتی در نخستین بار مصرف، بر دستگاه عصبی مرکزی اثر می‌گذارد و هوشیاری، تعادل و قدرت تصمیم‌گیری را کم می‌کند. به همین دلیل می‌تواند به آسیب‌های جدی جسمانی (مانند زمین خوردن، تصادف و مسمومیت) بینجامد؛ پس این‌که «مقدار کم برای اولین بار آسیب جدی نمی‌زند» باوری غلط است.

چ) درست. در وابستگی جسمانی به مواد مخدر، بدن به ماده عادت کرده است. اگر فرد مصرف را کم یا قطع کند، بدن با نشانه‌هایی واکنش نشان می‌دهد که به آن‌ها سندرم محرومیت (خماری) می‌گویند؛ آب‌ریزش بینی و اسهال از همین نشانه‌ها هستند.

ح) نادرست. آزمون دیوار برای سنجیدن وضعیت بدنی (پوسچر) است: فرد پشت به دیوار می‌ایستد، به طوری که پشت سر و باسن به دیوار می‌چسبند، و سپس فاصلهٔ گودی کمر از دیوار بررسی می‌شود. پس پشت سر و باسن از دیوار فاصله ندارند و عبارت نادرست است.