سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی سلامت و بهداشت — شهریور ۱۴۰۴

الف) نگهداری

ب) ۱۰ درجهٔ سانتی‌گراد

ج) عوامل شیمیایی

د) کاهش توسعهٔ انسانی — کاهش بهره‌وری افراد

ه) مسمومیت‌های غذایی

الف) نگهداری. غذا از تولید تا مصرف چند مرحله را می‌گذراند: تولید، حمل‌ونقل، نگهداری، آماده‌سازی و سرو. در این تصویر، مرغ‌های خام روی کف یک اتاق کثیف و زیر روشویی ریخته شده‌اند؛ یعنی جای نگهداری آن‌ها تمیز و سرد نیست و میکروب‌ها و حشرات به‌راحتی به آن‌ها می‌رسند. پس آلودگی در مرحلهٔ نگهداری رخ داده است.

ب) ۱۰ درجهٔ سانتی‌گراد. میکروب‌ها در دمای معمولی (مانند دمای اتاق) به‌سرعت رشد و تکثیر می‌کنند، ولی در سرما رشدشان بسیار کند می‌شود. بر پایهٔ کتاب درسی، غذایی که قرار است مدت طولانی به صورت سرد نگهداری شود، باید در دمای پایین‌تر از ۱۰ درجهٔ سانتی‌گراد (مثلاً در یخچال) باشد.

ج) عوامل شیمیایی. عوامل فساد مواد غذایی را بر پایهٔ نوعشان دسته‌بندی می‌کنند؛ مثلاً میکروب‌ها عامل زیستی‌اند و نور، حرارت و رطوبت عامل فیزیکی. سموم دفع آفات نباتی مواد شیمیایی هستند که اگر باقی‌ماندهٔ آن‌ها روی میوه، سبزی یا غلات بماند، غذا را آلوده و ناسالم می‌کنند؛ پس جزء عوامل شیمیایی هستند.

د) در کشورهای محروم، بیماری‌های ناشی از غذای آلوده (مانند اسهال‌های عفونی) بسیار رایج‌اند و دو پیامد مهم دارند:

• کاهش توسعهٔ انسانی: بیماری مکرر، به‌ویژه در کودکان، به رشد جسمی و ذهنی و آموزش آن‌ها آسیب می‌زند و سطح سلامت و زندگی جامعه پایین می‌آید؛
• کاهش بهره‌وری افراد: افراد بیمار نمی‌توانند به‌خوبی کار و تولید کنند و این به اقتصاد خانواده و جامعه آسیب می‌زند.

ه) مسمومیت‌های غذایی. باکتری‌ها در غذایی که درست پخته یا نگهداری نشده، به‌سرعت زیاد می‌شوند و گاهی سم می‌سازند. خوردن چنین غذایی باعث مسمومیت غذایی می‌شود که با نشانه‌هایی مانند تهوع، استفراغ، دل‌درد و اسهال همراه است؛ پس بر پایهٔ کتاب درسی، باکتری‌ها عامل مسمومیت‌های غذایی‌اند.