سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — مرداد ۱۴۰۴
۱ بارمکلمهٔ درست را از داخل پرانتز انتخاب کنید.
الف) شیب خط مماس بر نمودار مکان–زمان برابر با (سرعت / شتاب) لحظهای متحرک است.
ب) شخصی درون آسانسوری روی یک ترازوی فنری ایستاده است. اگر حرکت آسانسور کندشونده به طرف پایین باشد، ترازو عددی (کوچکتر / بزرگتر) از وزن شخص را نشان میدهد.
پ) ضریب شکست هر محیطی به جز خلأ به (بسامد / طول موج) نور بستگی دارد.
ت) از رشتهٔ داغ یک لامپ روشن میتوان طیف (پیوسته / گسسته) تشکیل داد.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) سرعت — ب) بزرگتر — پ) طول موج — ت) پیوسته
راهحل قدمبهقدم
الف) شیب خط مماس بر نمودار مکان–زمان در هر لحظه، آهنگ تغییر مکان در همان لحظه است؛ یعنی سرعت لحظهای. (شیب مماس بر نمودار سرعت–زمان، شتاب لحظهای است.)
ب) آسانسور رو به پایین میرود و حرکتش کندشونده است؛ پس شتاب در خلاف جهت حرکت، یعنی رو به بالا است. جهت بالا را مثبت میگیریم و قانون دوم نیوتون را برای شخص مینویسیم ( نیروی ترازو به شخص است):
چون مثبت است، از وزن بیشتر است؛ پس ترازو عددی بزرگتر از وزن شخص نشان میدهد.
پ) نورهای رنگهای مختلف در یک محیط (مثل شیشه) ضریب شکستهای کمی متفاوت دارند؛ به همین دلیل منشور نور سفید را به رنگهای مختلف تجزیه میکند (پاشندگی). کتاب درسی این را چنین بیان میکند که ضریب شکست هر محیطی به جز خلأ به طول موج نور بستگی دارد. در خلأ همهٔ رنگها با یک تندی حرکت میکنند و ضریب شکست برای همه است.
رنگ نور را میتوان هم با طول موج (در خلأ) و هم با بسامد مشخص کرد؛ ولی جملهٔ کتاب درسی و پاسخ راهنمای تصحیح «طول موج» است.
ت) رشتهٔ داغ لامپ یک جسم جامد داغ است. جامد داغ نور همهٔ طول موجها را گسیل میکند و طیفی پیوسته (مثل رنگینکمان، بدون فاصله) میسازد. طیف گسسته (خطی) از گازهای رقیقِ داغ به دست میآید.






