سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — مرداد ۱۴۰۳
۱ بارمجاهای خالی را با کلمه‌های مناسب کامل کنید.
الف) اگر یک تاب را با بسامدی برابر بسامد طبیعی آن هل دهیم، پدیدهٔ ................ رخ می‌دهد.
ب) عموماً تندی صوت در جامدها ................ از تندی صوت در مایع‌ها است.
پ) در واپاشی بتای منفی، عدد اتمی هستهٔ دختر، یک واحد ................ می‌یابد.
ت) انرژی لازم برای جدا کردن نوکلئون‌های هسته، انرژی ................ هسته نامیده می‌شود.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) تشدید — ب) بیشتر — پ) افزایش — ت) بستگی
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) تشدید. هر نوسانگر یک بسامد طبیعی دارد. اگر نیروی ضربه‌ای (مثل هل دادن تاب) با همان بسامد طبیعی وارد شود، هر هل انرژی نوسانگر را بیشتر می‌کند و دامنه بسیار بزرگ می‌شود؛ این پدیده تشدید نام دارد.
ب) بیشتر. صوت با برهم‌کنش ذره‌های محیط منتقل می‌شود. در جامدها ذره‌ها محکم‌تر به هم بسته‌اند، پس عموماً تندی صوت در جامدها از مایع‌ها (و در مایع‌ها از گازها) بیشتر است.
پ) افزایش. در واپاشی بتای منفی، یک نوترون درون هسته به یک پروتون تبدیل می‌شود و یک الکترون از هسته گسیل می‌شود. تعداد پروتون‌ها یکی زیاد می‌شود، پس عدد اتمی () یک واحد افزایش می‌یابد؛ اما تعداد کل نوکلئون‌ها ثابت می‌ماند و عدد جرمی () تغییر نمی‌کند.
ت) بستگی. نوکلئون‌ها با نیروی هسته‌ای به هم بسته‌اند و برای جدا کردن همهٔ آنها از هم باید انرژی داد. این انرژی را انرژی بستگی هسته می‌نامیم.
