سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی زیستشناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر
۲ بارمدر هر یک از عبارتهای زیر جای خالی را با کلمات مناسب کامل کنید.
الف) در آزمایش اول ایوری، با اضافه شدن آنزیم تخریبکنندهٔ ................ به عصارهٔ باکتریهای کشتهشدهٔ پوشینهدار، انتقال صفت صورت گرفت.
ب) در یاختههای ماهیچهٔ قلبی انسان، بیشتر ژنها در هسته و برخی در ................ قرار دارند.
ج) در بین تمام انواع ژننمودهای گروه خونی ABO، رابطهٔ دگرهای در ژننمود ................ با بقیه متفاوت است.
د) اگر در جمعیتی فراوانی نسبی دگرهها یا ژننمودها از نسلی به نسل دیگر ثابت باشد، آنگاه میگویند جمعیت در حال ................ ژنی است.
ه) در اولین مرحلهٔ قندکافت با صرف انرژی فعالسازی، قند ................ با دو فسفات ایجاد میشود.
و) یاختههای پارانشیمی که در میانبرگ هر دو نوع گیاه دولپه و تکلپه دیده میشود، ................ نام دارند.
ز) تولید ترکیبات جدید از طریق تغییر خصوصیات ریزجانداران، از ویژگیهای دورهٔ زیستفناوری ................ است.
ح) در اجتماع مورچههای برگبر، قطعههای برگ را به عنوان کود برای پرورش نوعی ................ به کار میبرند.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) پروتئین
ب) راکیزهها (میتوکندریها)
ج) AB
د) تعادل
ه) فروکتوز
و) اسفنجی
ز) نوین
ح) قارچ
راهحل قدمبهقدم
الف) پروتئین. ایوری در آزمایش اول، پروتئینهای عصارهٔ باکتریهای پوشینهدارِ کشتهشده را با آنزیم تخریب کرد؛ با این حال انتقال صفت (تبدیل باکتریهای بدون پوشینه به پوشینهدار) باز هم انجام شد. پس نتیجه گرفت که مادهٔ وراثتی پروتئین نیست.
ب) راکیزهها. بیشتر دنای یاختهٔ یوکاریوتی در هسته است، اما راکیزهها (میتوکندریها) هم دنای حلقوی و ژنهای خودشان را دارند. یاختههای ماهیچهٔ قلبی راکیزههای فراوانی دارند؛ پس برخی از ژنهای آنها در راکیزه قرار دارد.
ج) AB. در گروه خونی ABO، دگرههای A و B هر دو نسبت به O بارزند (رابطهٔ بارز و نهفتگی). اما در ژننمود AB هر دو دگره با هم اثر خود را نشان میدهند (همتوانی)؛ پس رابطهٔ دگرهای در این ژننمود با بقیه فرق دارد.
د) تعادل. وقتی فراوانی دگرهها و ژننمودهای یک جمعیت نسل به نسل ثابت بماند، یعنی عاملی خزانهٔ ژنی را تغییر نمیدهد؛ به این حالت تعادل ژنی میگویند.
ه) فروکتوز. در آغاز قندکافت، گلوکز با مصرف دو ATP فعال میشود و به قند فروکتوزِ دارای دو فسفات تبدیل میشود؛ سپس این قند ششکربنی به دو مولکول سهکربنی شکسته میشود.
و) اسفنجی. میانبرگ گیاهان دولپه دو بخش نردهای و اسفنجی دارد، اما در تکلپهها بخش نردهای دیده نمیشود. پس پارانشیمی که در هر دو گروه دیده میشود، پارانشیم اسفنجی است.
ز) نوین. در زیستفناوریهای قدیمیتر از خودِ ریزجانداران برای تخمیر و تولید محصولات استفاده میشد. در زیستفناوری نوین، با روشهایی مانند مهندسی ژنتیک، ویژگیهای ریزجانداران را تغییر میدهند تا ترکیبات جدیدی بسازند.
ح) قارچ. مورچههای برگبر قطعههای برگ را به لانه میبرند و از آنها مانند کود برای پرورش نوعی قارچ استفاده میکنند و از همین قارچ تغذیه میکنند.






