سوال ۱۶ — سؤال ۱۶ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

ABD و Abd

در چلیپایی شدن، بخش‌هایی از کروماتیدهای غیرخواهری دو فام‌تن همتا با هم مبادله می‌شوند. کروماتیدهایی که در این مبادله شرکت نکرده‌اند، همان ترکیب قبلی دگره‌ها را نگه می‌دارند و کروماتیدهایی که مبادله کرده‌اند، ترکیب تازه (نوترکیب) پیدا می‌کنند.

در شکل، یک فام‌تن دگره‌های $\mathrm{A\,b\,D}$ و فام‌تن همتای آن دگره‌های $\mathrm{A\,B\,d}$ را دارد. دو کروماتید میانی بین جایگاه b/B و جایگاه D/d با هم قطعه مبادله کرده‌اند؛ یعنی دگره‌های D و d جای خود را عوض کرده‌اند:

• کروماتید $\mathrm{A\,b\,D}$ پس از مبادله $\mathrm{A\,b\,d}$ می‌شود.
• کروماتید $\mathrm{A\,B\,d}$ پس از مبادله $\mathrm{A\,B\,D}$ می‌شود.

پس گامت‌های نوترکیب ABD و Abd هستند. (دو کروماتید بیرونی که مبادله نکرده‌اند، گامت‌های AbD و ABd را می‌دهند که همان ترکیب‌های قبلی‌اند و نوترکیب نیستند.)