سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) نادرست — ب) درست — ج) نادرست — د) نادرست — ه) نادرست — و) درست — ز) درست — ح) درست

الف) نادرست. ویلکینز و فرانکلین با پرتو ایکس از مولکول دنا تصویر گرفتند و نتیجه گرفتند که دنا حالت مارپیچی دارد و بیش از یک رشته دارد؛ اما تعداد دقیق رشته‌ها را مشخص نکردند. مدل مارپیچ دورشته‌ای را واتسون و کریک پیشنهاد کردند.

ب) درست. در مرحلهٔ طویل شدن، رنای ناقلِ تازه‌وارد با آمینواسیدش در جایگاه A قرار می‌گیرد. رشتهٔ پپتیدی از رنای ناقل جایگاه P جدا می‌شود و با یک پیوند پپتیدی (که نوعی پیوند اشتراکی است) به آمینواسیدِ جایگاه A وصل می‌شود؛ پس این پیوند در جایگاه A تشکیل می‌شود.

ج) نادرست. همهٔ یاخته‌های یک گیاه ژن‌های یکسانی دارند، اما هر یاخته فقط بعضی از ژن‌هایش را بیان می‌کند. ژن R (رنگ قرمز) در یاخته‌های گلبرگ بیان می‌شود، نه در همهٔ یاخته‌ها؛ مثلاً یاخته‌های ریشه رنگ قرمز گلبرگ را نمی‌سازند.

د) نادرست. از دیدگاه ارنست مایر، گونه یعنی جاندارانی که می‌توانند در طبیعت با هم آمیزش کنند و زادهٔ زیستا و زایا به وجود آورند. این تعریف بر پایهٔ آمیزش است، پس فقط برای جاندارانی کاربرد دارد که تولیدمثل جنسی دارند؛ برای جاندارانی که فقط تولیدمثل غیرجنسی دارند (مانند باکتری‌ها) به کار نمی‌رود.

ه) نادرست. آدنوزین فقط از باز آلی آدنین و قند ریبوز ساخته شده و فسفات ندارد (اگر سه فسفات به آن وصل شود ATP ساخته می‌شود). اما $\mathrm{FADH_2}$ در ساختار خود گروه فسفات دارد.

و) درست. جلبک‌های قهوه‌ای سبزینه دارند و با انرژی نور فتوسنتز می‌کنند. باکتری‌های نیترات‌ساز فتوسنتز نمی‌کنند؛ آن‌ها شیمیوسنتزکننده هستند و انرژی لازم برای ساختن مادهٔ آلی را از اکسایش مواد معدنی به دست می‌آورند.

ز) درست. هر جانداری (چه دیسک داشته باشد چه نه) انواع رنا مانند رنای پیک، ناقل و رناتنی را می‌سازد و رنا یک نوکلئیک اسید خطی است. پس جانداری که دیسک دارد (مثل باکتری یا مخمر) قطعاً نوکلئیک اسید خطی هم دارد.

ح) درست. شناخت رفتارهای جانوران کاربرد عملی دارد؛ اگر بدانیم یک حشرهٔ آفت چگونه جفت پیدا می‌کند و زادآوری می‌کند، می‌توانیم با برهم زدن همین مراحل، جمعیت آن را کنترل کنیم.