سوال ۱۱ — سؤال ۱۱ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر
۰.۷۵ بارمدر ارتباط با گروه خونی Rh، در یک خانواده، گویچه‌های قرمز پدر به صورت شکل (۱) و گویچه‌های قرمز مادر به صورت شکل (۲) است.
الف) اگر رخ‌نمود (فنوتیپ) فرزند این خانواده مشابه مادر باشد، ژن‌نمود پدر را بنویسید.
ب) در چه صورت، امکان مشاهدهٔ فقط یک نوع رخ‌نمود در فرزندان این خانواده وجود دارد؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) Dd یا ناخالص
ب) ژن‌نمود پدر خالص یا DD باشد.
راه‌حل قدم‌به‌قدم
در گروه خونی Rh، اگر پروتئین D روی سطح گویچه‌های قرمز باشد، فرد Rh مثبت و اگر نباشد Rh منفی است. دگرهٔ D (سازندهٔ پروتئین D) نسبت به d بارز است.
- پدر (شکل ۱) پروتئین D دارد، پس Rh مثبت است و ژن‌نمودش DD یا Dd است.
- مادر (شکل ۲) پروتئین D ندارد، پس Rh منفی و ژن‌نمودش حتماً dd است.
الف) اگر فرزند مثل مادر Rh منفی باشد، ژن‌نمودش dd است؛ یعنی یک دگرهٔ d از مادر و یک دگرهٔ d از پدر گرفته است. پس پدر با وجود Rh مثبت بودن، دگرهٔ d هم دارد و ژن‌نمودش Dd (ناخالص) است.
ب) مادر فقط می‌تواند دگرهٔ d بدهد. اگر ژن‌نمود پدر DD (خالص) باشد، به همهٔ فرزندان دگرهٔ D می‌دهد و ژن‌نمود همهٔ فرزندان Dd می‌شود؛ یعنی همه Rh مثبت‌اند و فقط یک نوع رخ‌نمود دیده می‌شود. (اگر پدر Dd باشد، فرزندان می‌توانند Rh مثبت یا Rh منفی باشند.)
