سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) بیماری هموفیلی (فقدان عامل انعقادی هشت)

ب) بارز و نهفتگی (غالب و مغلوبی)

اول نوع وراثت بیماری را پیدا می‌کنیم.

• پدر و مادر سالم‌اند ولی فرزندشان بیمار است؛ پس دگرهٔ بیماری در والدین پنهان بوده، یعنی بیماری نهفته است. (اگر بیماری بارز بود، دست‌کم یکی از والدین هم بیمار می‌شد.)
• اگر دگرهٔ نهفته روی فام‌تن X بود، دختر بیمار ($\mathrm{X^aX^a}$) باید یک $\mathrm{X^a}$ از پدر می‌گرفت و پدر ($\mathrm{X^aY}$) هم بیمار می‌شد. اما پدر سالم است؛ پس دگره روی فام‌تن X نیست و بیماری مستقل از جنس و نهفته است. هر یک از والدین ناخالص‌اند ($\mathrm{Aa}$) و دختر $\mathrm{aa}$ است.

الف) هموفیلی (کمبود عامل انعقادی هشت) در فصل سوم نمونهٔ بیماری وابسته به X نهفته است. چون این بیماری وابسته به X نیست، روش به ارث رسیدنش مشابه هموفیلی نیست.

ب) در این بیماری، دگرهٔ سالم بر دگرهٔ بیماری بارز است و دگرهٔ بیماری در حضور دگرهٔ سالم اثری نشان نمی‌دهد؛ پس رابطهٔ بین دگره‌ها بارز و نهفتگی است.