سوال ۱۷ — سؤال ۱۷ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) دو پمپ

ب) اگر ATP زیاد باشد.

ج) کربن مونوکسید ($\mathrm{CO}$)

الف) دو پمپ. در غشای درونی راکیزه، الکترون‌های $\mathrm{NADH}$ از ابتدای زنجیرهٔ انتقال الکترون وارد می‌شوند و از سه پمپ پروتئینی می‌گذرند. اما $\mathrm{FADH_2}$ الکترون‌هایش را به جزئی جلوتر در زنجیره می‌دهد؛ پس این الکترون‌ها فقط از دو پمپ پروتئینی عبور می‌کنند (به همین دلیل از هر $\mathrm{FADH_2}$ مقدار ATP کمتری نسبت به $\mathrm{NADH}$ ساخته می‌شود).

ب) وقتی ATP زیاد باشد. تنفس یاخته‌ای بر پایهٔ نیاز یاخته به انرژی تنظیم می‌شود. اگر مقدار ATP در یاخته زیاد باشد، ATP آنزیم‌های قندکافت را مهار می‌کند تا گلوکز بیهوده تجزیه نشود؛ وقتی ATP کم شود، این مهار برداشته می‌شود و قندکافت دوباره سریع‌تر انجام می‌شود.

ج) کربن مونوکسید. سیانید و کربن مونوکسید هر دو انتقال الکترون به اکسیژن را در زنجیرهٔ راکیزه متوقف می‌کنند و در نتیجه ساخت ATP متوقف می‌شود. از این دو، کربن مونوکسید ($\mathrm{CO}$) به هموگلوبین هم متصل می‌شود و جای اکسیژن را روی آن می‌گیرد؛ به همین دلیل مسمومیت با آن بسیار خطرناک است.