سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی زیستشناسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر
۰.۵ بارمنمودار زیر توزیع فراوانی رخنمودهای رنگ نوعی ذرت را نشان میدهد. با توجه به آن به پرسشها پاسخ دهید.
الف) رخنمود ذرتیِ دارای همهٔ انواع دگرهها، به رخنمود ذرتهای ستون E شبیهتر است یا B؟
ب) در کدام گزینه، ذرتی با سه جایگاه ژنی خالص قابل مشاهده است؟
۱) ستون C — ۲) ستون D — ۳) ستون F
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) ستون E
ب) گزینهٔ (۱) یا ستون C
راهحل قدمبهقدم
رنگ دانهٔ این ذرت صفتی چندجایگاهی است که با سه جایگاه ژنی (مثلاً A، B و C) کنترل میشود. هر دگرهٔ بارز (A، B یا C) یک واحد رنگ قرمز اضافه میکند، پس رخنمود فقط به تعداد دگرههای قرمز بستگی دارد. تعداد دگرههای قرمز از ۰ تا ۶ است و هفت ستون نمودار به ترتیب ۰، ۱، ۲، ۳، ۴، ۵ و ۶ دگرهٔ قرمز دارند (A بیرنگترین و G قرمزترین).
الف) ذرتی که «همهٔ انواع دگرهها» را دارد، در هر سه جایگاه ناخالص است: . این ذرت ۳ دگرهٔ قرمز دارد، پس در ستون D (وسط) قرار میگیرد. ستون E با ۴ دگرهٔ قرمز فقط یک دگره با آن فرق دارد، ولی ستون B با ۱ دگرهٔ قرمز دو دگره فرق دارد؛ پس رخنمودش به ستون E شبیهتر است.
ب) ذرتی که در هر سه جایگاه خالص است، در هر جایگاه یا دو دگرهٔ قرمز دارد یا هیچ؛ پس تعداد کل دگرههای قرمزش زوج است (۰، ۲، ۴ یا ۶). از بین گزینهها، فقط ستون C (۲ دگرهٔ قرمز، مثلاً ) زوج است؛ ستون D (۳ دگره) و ستون F (۵ دگره) عدد فرد دارند و حتماً دستکم یک جایگاه ناخالص دارند. پس پاسخ گزینهٔ (۱)، ستون C است.






