سوال ۲۱ — سؤال ۲۱ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) دیسک (پلازمید) و ویروس (باکتریوفاژ)

ب) تعیین صفت یا صفات مطلوب

الف) ناقل همسانه‌سازی مولکولی است که ژن موردنظر را به یاختهٔ میزبان می‌برد و در آنجا همراه آن تکثیر می‌شود. دو ناقل رایج:

• دیسک (پلازمید): مولکول دنای حلقوی کوچکی در باکتری‌ها که جدا از دنای اصلی همانندسازی می‌کند.
• ویروس‌ها (مثل باکتریوفاژ): ویروس ژن‌های خود را وارد یاختهٔ میزبان می‌کند؛ پس می‌تواند ژن موردنظر را هم همراه خود به یاخته برساند.

ب) برای ساختن یک گیاه زراعی تراژنی، نخست باید معلوم کنیم چه ویژگی‌ای را در گیاه می‌خواهیم (مثلاً مقاومت به آفت یا ارزش غذایی بیشتر). پس اولین مرحله، تعیین صفت یا صفات مطلوب است؛ پس از آن ژن مربوط به این صفت پیدا، جدا و به گیاه منتقل می‌شود.